Prawa i obowiązki jakie czekają branżę mięsną w 2026 roku

Początek roku zawsze jest czasem podsumowań oraz bilansowania porażek z sukcesami. Dla przedsiębiorców to okres wyznaczania celów na kolejny rok oraz przygotowań do sprawozdawczości. Dotyczy to wszystkich branż – każda działalność gospodarcza obarczona jest obowiązkami sprawozdawczymi, między innymi z zakresu korzystania ze środowiska. Rok 2026 na pewno postrzegany jest jako pełen wezwań, wynikających z niepewnej legislacji, konieczności dostosowania procesów i produktów do przyszłych regulacji.

Ta niepewność dotyczy również branży mięsnej. Wszyscy przedsiębiorcy wprowadzający do obrotu produkty, szczególnie żywnościowe, czekają obecnie na akty delegowane i rozporządzenia, które mają być wydane na podstawie przepisów PPWR oraz na lokalne przepisy w sprawie wdrożenia w Polsce pełnego ROP. W tym roku zaczną również obowiązywać przepisy EUDR. Warto więc już teraz myśleć o tym, by opracować i zainicjować procesy ułatwiające raportowanie przed końcem 2026 roku. EUDR (rozporządzenie o wylesianiu) wprowadza obowiązki dla dużych firm w łańcuchu dostaw, z uproszczeniami dla małych przedsiębiorstw i odroczonymi terminami. Różne branże będą musiały weryfikować surowce pod kątem zrównoważonego pochodzenia, co niewątpliwie zwiększy obciążenia administracyjne i koszty dla przetwórców.

Zapewniając zgodność z przepisami, należy pamiętać o datach raportowania środowiskowego. Przekroczenie terminów może wiązać się z karami sięgającymi nawet kilkuset złotych. Ważne daty w pierwszym kwartale roku, wynikające z przepisów, to:

– 15 stycznia dla przedsiębiorców pobierających opłatę recyklingową za torby jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych,

– 28 lutego dla przedsiębiorców zobowiązanych do raportowania emisji w bazie KOBIZE,

– 15 marca dla przedsiębiorców wprowadzających do obrotu opakowania i produkty w opakowaniach oraz gospodarujących odpadami

– 31 marca dla wszystkich podmiotów korzystających ze środowiska.

W tym roku 15 marca przypada w dzień wolny od pracy, dlatego część sprawozdań możliwa jest do złożenia 16 marca (poniedziałek). Wraz ze złożeniem sprawozdania, przedsiębiorca może być też zobowiązany do wpłacenia odpowiedniej opłaty na dedykowane konto we właściwym urzędzie marszałkowskim. Taką opłatę należy obliczyć samodzielnie, ale na stronach urzędów marszałkowskich można znaleźć kalkulatory do wyliczania opłat produktowych czy opłaty za korzystanie za środowiska. Do końca lutego, każdy przedsiębiorca, który posiada numer BDO i wpisany jest z zakresu, który zobowiązuje do wpłacania opłaty rocznej, musi uiścić tą opłatę na specjalne konto urzędu marszałkowskiego właściwego ze względu na siedzibę firmy. Ta opłata wynosi 500 zł dla mikroprzedsiębiorców i 800 zł dla wszystkich pozostałych. Opłatę roczną wnosi się za rok bieżący, czyli do końca lutego 2026 płaci się za utrzymanie wpisu w BDO właśnie za rok 2026. Niezależnie od terminów ustawowych, należy pamiętać o dotrzymaniu terminów wynikających z umów pomiędzy wprowadzającym a organizacją odzysku opakowań. Zwyczajowo, styczeń jest czasem przesyłania danych do organizacji odzysku opakowań i raportowana rzeczywistej ilości opakowań wprowadzonych do obrotu wraz z produktem w roku ubiegłym. Dane te posłużą do wyliczenia zobowiązań związanych z uzyskaniem poziomów recyklingu dla opakowań w roku 2026. Ważne jest, aby dane te, wynikające z prowadzonej przez Wprowadzającego ewidencji opakowań były przygotowane w sposób rzetelny i odzwierciedlały całkowitą masę opakowań, jakie przedsiębiorca wprowadził w danym roku kalendarzowym. Konsekwencją bowiem za niepoprawne przekazanie danych jest konieczność zapłacenia opłaty produktowej w zakresie tych opakowań, o których Wprowadzający nie poinformował swojej organizacji odzysku opakowań.

Po wypełnieniu ustawowych obowiązków sprawozdawczych można już zając się przyszłymi wyzwaniami, nie czekając na daty wejście w życie różnego rodzaju ograniczeń, na przykład dla opakowań. Każdy, kto wprowadza do obrotu produkty musi mieć na uwadze wymagania jakie muszą spełniać opakowania, w które zapakuje on swoje produkty. Wprowadzający jest odpowiedzialny za to, by użyte przez niego opakowania zgodne były z wymaganiami określonymi w przepisach rozporządzenia PPWR. Tą samą odpowiedzialność ponosi też ten, kto sprowadza towar z zagranicy. Eksporter i wewnątrzwspólnotowy nabywca jest według przepisów PPWR traktowany jak producent, który jest zobowiązany do przestrzegania przepisów dla wprowadzających do obrotu opakowania i produkty w opakowaniach. Przepisy PPWR wchodzą w życie w sierpniu 2026 roku. Jednak pewne grupy przepisów zaczynają obowiązywać od kolejnych, wskazanych w akcie dat. Dostosowanie do wymogów PPWR jest dzisiaj głównym motywatorem do krytycznego spojrzenia na stosowane przez przedsiębiorców opakowania. Muszą oni szukać na rynku takich rozwiązań, które pozwolą bezpiecznie wprowadzić produkt do obrotu, a równocześnie sprostać trendom zgodności z przepisami unijnymi. Nacisk przedsiębiorców wprowadzających produkty na wytwórców opakowań na pewno przyspiesza zmiany w projektowaniu opakowań, które będą musiały być „odchudzone”, często przebudowane materiałowo, na nowo poddane deklaracjom i etykietowaniu. Wszystkie wymogi skłaniają do upraszczania opakowań, używania takich kombinacji materiałowych, które zapewnią kompatybilność z istniejącymi lokalnie strumieniami recyklingu. W praktyce oznacza to odchodzenie od wielowarstwowości i projektowanie z myślą o recyklingu tak, żeby coraz mniej było kompozytów trudnych do rozdzielenia. PPWR podkreśla konieczność zwiększenia udziału opakowań wielokrotnego użytku i wprowadzania systemów typu refill – dla tego kierunku wprowadza też konkretne cele. Dla branży mięsnej duże znaczenie może mieć kierunek PFAS-free dla opakowań do żywności, prace nad zamiennikami barier tłuszczowych muszą mieć na względzie limity stężeń dla PFAS i tegoroczną datę wdrożenia tych przepisów. Nie można zapomnieć też o konieczności używania recyklatu w opakowaniach oraz o etykietowaniu zgodnym z nowymi wymogami. Formując oświadczenia środowiskowe należy jednak robić to ze szczególną starannością, stosować się do zasad eliminujących Greenwashing i zadbać o wiarygodność tych oświadczeń. Polskie prawo już dzisiaj, nie czekając na postulaty unijne zawarte w dyrektywie Green Claims, chroni konsumentów przed wprowadzaniem ich w błąd, wykorzystując narzędzia w postaci wprowadzenia pojęcia nieuczciwej konkurencji i nieuczciwych praktyk rynkowych. Pod koniec roku 2025 opublikowany został też projekt ustawy implementującej Dyrektywę 2024/825 z dnia 28 lutego 2024 r. w odniesieniu do wzmocnienia pozycji konsumentów w procesie transformacji ekologicznej poprzez lepszą ochronę przed nieuczciwymi praktykami. Projekt ten wprowadza zmiany do dwóch ustaw: ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym oraz do ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta. Nowelizowane przepisy, zgodnie z projektem, miałyby wejść w życie we wrześniu 2026 r.

Agnieszka Jakoniuk
Rekopol Organizacja Odzysku Opakowań S.A.
rekopol@rekopol.pl

Od 10 lat specjalista do spraw opakowań w Rekopol Organizacji Odzysku Opakowań, zajmująca się doradztwem dla przedsiębiorców wprowadzających do obrotu produkty w opakowaniach, optymalizacją kosztów związanych z gospodarką odpadami opakowaniowymi, pomocą w wypełnianiu obowiązków wynikających z przepisów ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (SUP).