Strefa PREMIUM
Uzyskaj dostęp do unikatowych treści.
Usługa jest całkowicie BEZPŁATNA.
Wymagana jest jedynie rejestracja konta w naszym Portalu.
Wkłady absorpcyjne są masowo wykorzystywane do pakowania świeżej żywności – mięsa, drobiu, ryb czy owoców. Pochłaniają one płyny uwalniane przez produkt, wspierając utrzymanie jego świeżości i estetykę ekspozycji. Po spełnieniu swojej funkcji stają się jednak odpadem – i właśnie wtedy zaczynają się dylematy konsumentów. Całkowitą pewność, że prawidłowo segreguje zużyty absorber, ma zaledwie 11% badanych, a tylko co trzeci deklaruje, że zawsze oddziela go od opakowania. Gdy tacka i wkład trafiają do kosza razem, w zdecydowanej większości przypadków co najmniej jeden z tych komponentów zostaje skierowany do niewłaściwego strumienia odpadów. Między innymi takie wyniki przedstawia pierwsze ogólnopolskie badanie poświęcone stricte segregacji absorberów, przeprowadzone w 2026 roku przez SW Research na zlecenie firmy Enverde. To ważny punkt odniesienia dla producentów żywności, branży opakowaniowej i recyklerów.
Intuicyjna segregacja absorberów? Pewność ma tylko 11%
Większość respondentów deklaruje, że zwraca uwagę na absorber znajdujący się w opakowaniu – odpowiedź „tak” wskazało 32,1% badanych, a „raczej tak” kolejne 25,7%. Oznacza to, że łącznie dla 57,8% konsumentów absorber jest elementem zauważalnym. Jednakże: 24,4% respondentów deklaruje, że raczej lub w ogóle nie zauważa wkładu, a kolejne 17,8% nigdy się nad tym nie zastanawiało. W sumie daje to 42,2% badanych, dla których obecność absorbera w opakowaniu pozostaje poza świadomą uwagą.
Idąc dalej, choć 53,1% badanych deklaruje, że segreguje absorber prawidłowo, zdecydowaną pewność ma tylko 11,1% respondentów. Aż 42,0% wybiera odpowiedź „raczej tak”, co wskazuje na przekonanie o poprawności działania, ale już bez jednoznacznej pewności. Jednocześnie 46,9% badanych albo nie potrafi ocenić, czy postępuje właściwie, albo wprost uważa, że segreguje absorber niepoprawnie: 33,2% odpowiada „trudno powiedzieć”, 10,3% – „raczej nie”, a 3,4% – „zdecydowanie nie”. Wyniki pokazują więc, że pewność konsumentów w tym zakresie jest niska – 88,9% albo ma zastrzeżenie w swojej odpowiedzi, albo nie wie, albo uważa, że postępuje nieprawidłowo.
– Impulsem do przeprowadzenia badania dotyczącego świadomości konsumentów w zakresie segregacji absorberów była korespondencja z redakcją portalu specjalizującego się w recyklingu. Przy okazji wysyłki materiału prasowego o prawidłowej segregacji absorberów otrzymaliśmy sygnał, że z perspektywy sortowni temat jest znacznie bardziej złożony, niż mogłoby się wydawać. Chcieliśmy więc sprawdzić, jak z absorberami postępują konsumenci i gdzie pojawiają się największe niejasności. Wiemy, jak absorber jest dziś klasyfikowany w systemie zagospodarowania odpadów, ale jednocześnie PPWR i rozwój ROP przyspieszają transformację branży opakowaniowej w kierunku monomateriałów. Wyniki pokazują dwa kierunki: już dziś potrzebna jest jasna informacja na opakowaniu o sposobie zagospodarowania po użyciu, a równolegle warto przygotowywać system zbiórki, sortowania i recyklingu na nowe rozwiązania trafiające na rynek. To ważny drogowskaz dla producentów żywności, branży opakowaniowej, a także recyklerów – mówi Przemysław Słomiński, Prezes Zarządu Enverde.
Nawyk oddzielania absorbera? Ma go tylko co trzeci badany
Obecnie, niezależnie od materiału, z którego wykonano absorber, po zużyciu powinien on – zgodnie z zasadami obowiązującymi w Polsce – trafić do odpadów zmieszanych. W praktyce absorbery wyrzucane są do różnych frakcji – zarówno osobno, jak i razem z opakowaniem. Znaczenie ma tu również sama konstrukcja opakowania, w tym to, czy wkład jest luźny, czy przymocowany do tacki. Dlatego w badaniu w pierwszej kolejności zapytano konsumentów, co właściwie robią z absorberem podczas wyrzucania opakowania.
Zaledwie 33,2% respondentów deklaruje, że zawsze wyjmuje absorber i wyrzuca go osobno. Druga najczęstsza odpowiedź to pozostawianie wkładu w opakowaniu i wyrzucanie go razem z nim – 26,4%. Kolejne 15,6% badanych wyjmuje absorber tylko wtedy, gdy można go łatwo oddzielić od opakowania, natomiast 9,9% uzależnia swoje postępowanie od sposobu jego zamocowania – jeśli wkład jest luźny, wyjmuje go, a jeśli jest przytwierdzony, pozostawia go w opakowaniu i wyrzuca razem z nim. Dodatkowo 8,5% respondentów deklaruje, że nie zwraca uwagi na segregację wkładów absorpcyjnych.
Można przyjąć, że łącznie około 60% badanych nie deklaruje więc stałego nawyku oddzielnego wyrzucania absorbera, co może prowadzić do niewłaściwej segregacji jednego lub obu komponentów opakowania.
Tacka i absorber: duet, który wymaga rozdzielenia
Wśród osób wyrzucających absorber oddzielnie od opakowania 68,7% prawidłowo wskazuje odpady zmieszane. Pozostali wybierają m.in. papier – 12,0%, bioodpady – 9,3%, metale i tworzywa sztuczne – 4,2% oraz szkło – 2,5%. Łącznie 28,0% badanych wskazuje błędną frakcję, a dodatkowe 3,4% odpowiada „nie wiem / różnie”. Oznacza to, że niemal co trzeci respondent nie wskazuje jednoznacznie właściwego sposobu segregacji absorbera.
Gdy absorber zostaje w opakowaniu, połowa respondentów – 50,1% – traktuje całość jako odpad zmieszany. 25,1% ankietowanych wskazuje pojemnik na metale i tworzywa sztuczne, co może sugerować, że kieruje się materiałem głównego opakowania, najczęściej tacki. Kolejne 7,0% badanych wybiera bioodpady, natomiast 5,5% deklaruje, że postępuje różnie lub nie potrafi wskazać jednej frakcji.
Wynik jest szczególnie ważny w przypadku typowych opakowań z plastikową tacką. Jak wskazuje badanie, dopóki tacka i absorber pozostają razem, nie ma jednej frakcji, która pozwalałaby prawidłowo zagospodarować oba komponenty.
Tymczasem można przyjąć, że aż 94% respondentów, którzy wskazali konkretną frakcję dla takiego zestawu, wybiera rozwiązanie, w którym co najmniej jeden z jego elementów trafia do niewłaściwego strumienia:
– odpady zmieszane – właściwe dla absorbera, ale nie dla nadającej się do selektywnej zbiórki plastikowej tacki;
– metale i tworzywa sztuczne – właściwe dla tacki, ale nie dla absorbera;
– papier, szkło i bioodpady – formalnie nie są właściwym strumieniem dla żadnego elementu takiego zestawu.
83,7% badanych: jasna instrukcja na opakowaniu ułatwi segregację
Pytani o to, kto powinien informować konsumentów o segregacji mniej oczywistych elementów opakowań, respondenci najczęściej wskazują producentów opakowań – 31,5%, następnie producentów żywności – 17,4%. Kolejne 16,5% uważa, że odpowiedzialność powinna być współdzielona przez wszystkich uczestników rynku.
Znacznie bardziej jednoznaczna jest odpowiedź na pytanie o sposób komunikacji: 44,7% badanych wskazuje informację bezpośrednio na opakowaniu produktu. Dla porównania aplikacje dotyczące segregacji wybiera 9,0%, a kampanie edukacyjne w mediach – 7,8%. Ten kierunek potwierdza osobne pytanie o to, czy jasna instrukcja umieszczona na opakowaniu rzeczywiście ułatwiłaby prawidłową segregację jego elementów. „Zdecydowanie tak” odpowiada 52,2% respondentów, a „raczej tak” kolejne 31,5%. Łącznie daje to 83,7% badanych.
Wyłania się więc spójny wniosek: najskuteczniejsza komunikacja dotycząca segregacji absorbera powinna znajdować się bezpośrednio na opakowaniu. To właśnie ono jest dla konsumenta najbardziej naturalnym i dostępnym nośnikiem informacji – obecnym zarówno w momencie zakupu, jak i później, podczas wyrzucania jego poszczególnych elementów. Wyniki pokazują, że konsumenci oczekują praktycznej, natychmiast dostępnej informacji, a nie komunikatu, którego muszą szukać w dodatkowych źródłach.
Podsumowanie – rynek opakowań przechodzi transformację
O ile segregacja typowej plastikowej tacki jest stosunkowo czytelna, o tyle sytuacja absorberów pozostaje bardziej złożona.
– Przez lata standardem były absorbery multimateriałowe. Tymczasem kierunek wzmacniany przez PPWR, w tym podejście „design for recycling” przesuwa ciężar w stronę prostszych konstrukcji i monomateriałów. W naszym przypadku odpowiedzią na tę zmianę był duży projekt B+R, finansowany ze środków UE, którego celem było stworzenie zrównoważonego absorbera wykonanego w 100% z celulozy. Obecnie taki zużyty wkład nadal powinien trafiać do odpadów zmieszanych, jednak projekt pokazał, że rozwiązanie celulozowe ma znacznie szersze możliwości – po uzyskaniu odpowiednich certyfikatów może być kompostowane w warunkach domowych, ogrodowych i przemysłowych, a więc potencjalnie zasilać również strumień bioodpadów. W swojej czystej formie celulozowy absorber został zakwalifikowany także do recyklingu w strumieniu papierowym, natomiast możliwość jego zagospodarowania po użyciu powinna zostać jeszcze zweryfikowana w kolejnych badaniach. Warto więc przyjrzeć się temu komponentowi szerzej, zwłaszcza że jest stosowany na skalę masową. Niezbędne są tu jednak działania międzysektorowe – podsumowuje Przemysław Słomiński, Prezes Zarządu Enverde.
PPWR obejmuje również prace nad ujednoliceniem oznakowania opakowań. Przedstawiciele Enverde podkreślają, że warto objąć nim także absorbery i uwzględnić ich specyfikę. Wraz ze zmianą materiałową na rynku pojawiają się bowiem rozwiązania o nowych możliwościach zagospodarowania, w tym innowacje wpisujące się w założenia GOZ. Oznakowanie powinno za tym nadążać i jasno wskazywać konsumentowi właściwy sposób postępowania z poszczególnymi komponentami opakowania. Transformacja opakowań już trwa – kolejnym krokiem powinno być zatem dostosowanie do niej systemu zbiórki, sortowania i recyklingu.
O badaniu
Badanie zostało zrealizowane na zlecenie Enverde przez SW Research w dniach 21-23 kwietnia 2026 roku metodą wywiadów online CAWI na panelu SW Panel. Przeprowadzono 1011 ankiet na ogólnopolskiej próbie osób dorosłych, reprezentatywnej ze względu na łączny rozkład płci, wieku i miejsca zamieszkania.
O Enverde
Enverde jest dystrybutorem innowacyjnych, monomateriałowych wkładów absorpcyjnych stosowanych w opakowaniach świeżej żywności. Firma jest w Polsce wyłącznym przedstawicielem szwedzkiego producenta rozwiązań foodtech/medtech – Cellcomb AB. Więcej: www.enverde.pl.
Zobacz również:
