Strefa PREMIUM
Uzyskaj dostęp do unikatowych treści.
Usługa jest całkowicie BEZPŁATNA.
Wymagana jest jedynie rejestracja konta w naszym Portalu.
Uzyskaj dostęp do unikatowych treści.
Usługa jest całkowicie BEZPŁATNA.
Wymagana jest jedynie rejestracja konta w naszym Portalu.
Uzyskaj dostęp do unikatowych treści.
Usługa jest całkowicie BEZPŁATNA.
Wymagana jest jedynie rejestracja konta w naszym Portalu.


Przez lata pozycję dostawcy w branży spożywczej budowały przede wszystkim jakość produktu, bezpieczeństwo żywności, cena, terminowość dostaw i zdolność do spełnienia wymagań odbiorcy. Certyfikaty IFS Food, BRCGS czy ISO potwierdzały dojrzałość procesów i stanowiły ważny argument w relacjach handlowych. Te kryteria nadal mają ogromne znaczenie.
Obok nich pojawia się jednak kolejny wymiar oceny przedsiębiorstwa: sposób, w jaki firma zarządza swoim wpływem środowiskowym
i społecznym, etyką oraz odpowiedzialnością w łańcuchu dostaw. Jednym z narzędzi, które coraz mocniej wpisuje się w ten model współpracy, jest EcoVadis. Rating pozwala odbiorcy spojrzeć na dostawcę szerzej niż przez pryzmat produktu. Pokazuje, w jakim stopniu przedsiębiorstwo posiada uporządkowany system zarządzania zrównoważonym rozwojem i czy potrafi potwierdzić jego funkcjonowanie konkretnymi dowodami. Dla producentów żywności ma to bardzo praktyczne znaczenie. Firma może oferować produkt o wysokiej jakości, posiadać stabilny proces produkcyjny i od lat współpracować z wymagającymi odbiorcami, a jednocześnie otrzymać pytania dotyczące emisji, zużycia energii, warunków pracy, praw człowieka, przeciwdziałania korupcji czy kryteriów stosowanych przy wyborze dostawców.
Zmienia się więc sposób rozumienia wiarygodnego partnera biznesowego.
Od oceny produktu do oceny przedsiębiorstwa
W tradycyjnym modelu kwalifikacji dostawcy znaczną część uwagi poświęcano jakości i bezpieczeństwu produktu, zdolności produkcyjnej, warunkom handlowym oraz ciągłości dostaw. Rozwój wymagań dotyczących zrównoważonego rozwoju powoduje, że odbiorcy potrzebują również informacji o sposobie zarządzania przedsiębiorstwem. EcoVadis odpowiada właśnie na tę potrzebę.
Rating obejmuje cztery obszary: środowisko, pracę i prawa człowieka, etykę oraz zrównoważone zakupy. Zakres szczegółowych kryteriów jest dostosowywany między innymi do działalności, wielkości i lokalizacji ocenianego przedsiębiorstwa. Z perspektywy odbiorcy wynik pozwala uzyskać uporządkowaną informację o dojrzałości dostawcy w obszarach, które coraz częściej stanowią część zarządzania ryzykiem łańcucha dostaw. Dla samego dostawcy oznacza to zmianę perspektywy. Jakość produktu pozostaje podstawą współpracy, ale coraz większego znaczenia nabiera również jakość zarządzania organizacją.
Dlaczego klienci chcą wiedzieć więcej?
Duże przedsiębiorstwa funkcjonują w rozbudowanych, często międzynarodowych łańcuchach dostaw. Współpracują z setkami lub tysiącami podmiotów, a działalność każdego z nich może wpływać na ciągłość dostaw, reputację, realizację celów środowiskowych oraz zdolność całego łańcucha wartości do spełnienia wymagań klientów i regulacji. Stąd rosnące zainteresowanie informacjami, które jeszcze kilka lat temu rzadziej pojawiały się w procesie kwalifikacji dostawcy. Ile energii zużywa przedsiębiorstwo? Czy mierzy emisje gazów cieplarnianych? Jak zarządza odpadami i wodą? Jak dba o bezpieczeństwo pracowników? Czy posiada rozwiązania dotyczące praw człowieka i przeciwdziałania dyskryminacji? Jak zarządza ryzykiem korupcji? Czy ocenia swoich dostawców również według kryteriów środowiskowych, społecznych i etycznych? Takie pytania mają wymiar biznesowy. Pozwalają odbiorcy lepiej poznać ryzyka występujące w jego łańcuchu dostaw i ocenić stopień przygotowania partnerów do rosnących wymagań rynku. W branży mięsnej dochodzą do tego zagadnienia szczególnie istotne dla produkcji: energochłonność procesów chłodniczych, zużycie wody, gospodarka ściekowa i odpadowa, wykorzystanie surowców, opakowania, warunki pracy, pochodzenie surowców oraz rozbudowany łańcuch dostaw. Zrównoważony rozwój przestaje więc funkcjonować obok biznesu. Coraz częściej staje się częścią decyzji zakupowych
i zarządzania dostawcami.
EcoVadis porządkuje informacje o dostawcy
Znaczenie EcoVadis wynika między innymi z możliwości zastosowania wspólnego modelu oceny wobec przedsiębiorstw działających w różnych krajach i branżach. Dla dużego odbiorcy jest to sposób na uporządkowanie informacji pochodzących z łańcucha dostaw. Zamiast tworzyć od podstaw własny rozbudowany system oceny każdego partnera, może wykorzystać rating jako jedno z narzędzi zarządzania dostawcami. Z punktu widzenia ocenianego przedsiębiorstwa ważne jest jednak zrozumienie charakteru tego procesu. EcoVadis opiera się na ocenie systemu zarządzania i przedstawionych dowodach. Sama deklaracja prowadzenia określonych działań ma ograniczoną wartość. Organizacja powinna potrafić pokazać, w jaki sposób zarządza danym zagadnieniem. Tutaj zaczyna się obszar, który podczas pracy z przedsiębiorstwami przygotowującymi się do EcoVadis analizuję szczególnie dokładnie: spójność pomiędzy zobowiązaniem firmy, wdrożonym działaniem, jego zakresem oraz rezultatem. Firma może deklarować ograniczanie zużycia energii.
Dojrzały system zarządzania pokazuje jednak znacznie więcej: określone cele, działania służące ich realizacji, przypisaną odpowiedzialność, monitorowanie zużycia
i wyniki pozwalające ocenić postęp. Ta sama zasada dotyczy pracowników, etyki oraz zarządzania dostawcami. „Przecież my to wszystko robimy”. To zdanie bardzo często słyszę podczas pierwszej analizy organizacji przygotowującej się do EcoVadis. I bardzo często jest ono prawdziwe. Przedsiębiorstwo segreguje odpady, monitoruje energię, prowadzi szkolenia, ocenia ryzyko zawodowe, posiada procedury zakupowe, kwalifikuje dostawców, przeprowadza audyty, analizuje niezgodności i realizuje działania doskonalące. W firmie funkcjonuje wiele rozwiązań, które mogą wspierać jej ocenę. Problem pojawia się w sposobie ich uporządkowania. Informacje środowiskowe znajdują się w jednym dziale, dane dotyczące pracowników w drugim, dokumentacja dostawców w zakupach, a część wskaźników w finansach lub produkcji. Poszczególne działania powstawały w różnych momentach i odpowiadały na różne potrzeby przedsiębiorstwa. EcoVadis powoduje, że trzeba spojrzeć na nie jako na jeden system. Właśnie dlatego przygotowania do oceny rozpoczynam od analizy stanu obecnego. Pozwala ona określić, co organizacja już posiada, które dokumenty i działania odpowiadają wymaganiom ratingu, gdzie występują luki oraz jakie rozwiązania warto wdrożyć przed rozpoczęciem lub ponowieniem oceny. Tworzenie kolejnych dokumentów bez wcześniejszej analizy rzadko jest najlepszym rozwiązaniem. Znacznie większą wartość daje wykorzystanie tego, co w przedsiębiorstwie rzeczywiście funkcjonuje, i rozwinięcie obszarów wymagających poprawy.
IFS Food może być bardzo dobrym punktem wyjścia
Dla zakładów branży spożywczej istotną przewagą jest doświadczenie w pracy z wymagającymi systemami jakości i bezpieczeństwa żywności. IFS Food rozwija w organizacji dyscyplinę zarządzania procesami, odpowiedzialność kierownictwa, zarządzanie ryzykiem, identyfikowalność, kwalifikację dostawców, kompetencje pracowników, audyty, działania korygujące i kulturę ciągłego doskonalenia. EcoVadis pozostaje innym rodzajem oceny i obejmuje szerszy zakres zagadnień związanych ze zrównoważonym rozwojem. Mechanizmy zarządcze wypracowane w ramach IFS mogą jednak stanowić bardzo dobrą bazę do rozwijania systemu ESG. Dobrym przykładem jest zarządzanie dostawcami. Zakład posiadający rozwinięty proces kwalifikacji dostawców dysponuje już strukturą, którą można rozszerzyć o kryteria środowiskowe, społeczne i etyczne. Podobnie wygląda zarządzanie wskaźnikami. Organizacja przyzwyczajona do monitorowania jakości, reklamacji, niezgodności czy parametrów procesu może wykorzystać podobną logikę do danych dotyczących energii, emisji, wody, odpadów, wypadków, szkoleń czy oceny dostawców. Zamiast tworzyć drugi, równoległy system, znacznie efektywniejsze jest rozwijanie istniejącego modelu zarządzania.
Wynik EcoVadis może zacząć pracować handlowo
Warto spojrzeć na rating również z perspektywy sprzedaży. Jeżeli dwóch dostawców oferuje porównywalny produkt, jakość, cenę i warunki współpracy, dodatkowym argumentem może stać się zdolność do spełnienia wymagań odbiorcy dotyczących zrównoważonego rozwoju. Dojrzały system zarządzania ESG oraz dobry wynik EcoVadis mogą wspierać rozmowy z klientami, udział w procesach kwalifikacyjnych
i odpowiedzi na zapytania dotyczące łańcucha dostaw. Szczególnego znaczenia nabiera to w relacjach z dużymi międzynarodowymi odbiorcami, którzy rozwijają własne programy odpowiedzialnych zakupów i potrzebują danych od swoich partnerów biznesowych. W tym kontekście EcoVadis przestaje być zadaniem przypisanym wyłącznie działowi jakości lub ESG. Staje się również zagadnieniem dotyczącym sprzedaży, zakupów, produkcji, HR, finansów i zarządu.
Najgorszy moment na przygotowania? Mail od klienta z terminem
W wielu firmach zainteresowanie EcoVadis rozpoczyna się od wiadomości od ważnego odbiorcy: prosimy o przeprowadzenie oceny i przekazanie wyniku. Wtedy zaczyna się intensywne poszukiwanie dokumentów. Dział jakości kontaktuje się z HR. HR szuka potwierdzeń szkoleń. Zakupy przeglądają dokumentację dostawców. Ktoś zbiera dane o energii i odpadach. Zarząd zatwierdza brakujące polityki. Zespół próbuje jednocześnie zrozumieć pytania zawarte w kwestionariuszu. Taki sposób działania znacząco ogranicza możliwości przedsiębiorstwa. Część wymagań można przygotować stosunkowo szybko. Inne potrzebują czasu, ponieważ wiarygodny system zarządzania powinien zostać wdrożony, objąć odpowiednią część organizacji i generować dowody potwierdzające jego funkcjonowanie. Dlatego przygotowanie do EcoVadis warto rozpocząć przed pojawieniem się presji ze strony klienta.
Od czego rozpocząć przygotowanie firmy?
W projektach EcoVadis, które prowadzę z przedsiębiorstwami, pierwszym etapem jest diagnoza. Analizuję istniejące polityki, procedury, dane, certyfikaty i dowody wdrożenia oraz sposób zarządzania czterema obszarami objętymi ratingiem. Następnie identyfikowane są luki i działania, które warto podjąć. Dopiero na tej podstawie powstaje plan. Czasami potrzebna jest aktualizacja polityk. W innym przedsiębiorstwie priorytetem będzie stworzenie mierzalnych celów środowiskowych. Kolejna firma potrzebuje rozwinąć system etyczny, przygotować procedury antykorupcyjne albo rozszerzyć proces kwalifikacji dostawców. Jeszcze inna posiada większość rozwiązań, lecz wymaga uporządkowania dowodów i danych. W przypadku przedsiębiorstwa posiadającego już kartę wyników EcoVadis analiza powinna objąć również otrzymaną ocenę. Pozwala to ustalić, gdzie organizacja straciła punkty i które obszary mają największy potencjał do poprawy przed kolejną oceną. Takie podejście pozwala prowadzić projekt w sposób uporządkowany
i skoncentrować zasoby na działaniach, które rzeczywiście rozwijają system zarządzania.
Dobry dostawca to dziś coś więcej niż dobry produkt
Zmiana zachodząca w łańcuchach dostaw jest szersza niż sam EcoVadis. Odbiorcy chcą coraz lepiej znać przedsiębiorstwa, z którymi współpracują. Interesuje ich jakość produktu, ale również sposób jego wytwarzania, zarządzanie ryzykiem, pracownikami, środowiskiem oraz kolejnymi ogniwami łańcucha dostaw. Dla producentów żywności oznacza to nowe wymagania, ale również możliwość wykorzystania działań rozwijanych przez wiele lat. Firma posiadająca IFS Food, systemy zarządzania, dane środowiskowe, rozwinięte BHP, proces kwalifikacji dostawców i kulturę ciągłego doskonalenia ma już solidną bazę. Kolejnym krokiem jest połączenie tych obszarów w spójny system oraz uzupełnienie brakujących zagadnień. Z doświadczenia zdobytego podczas wspierania przedsiębiorstw w ocenach EcoVadis widzę, że największy potencjał bardzo często znajduje się właśnie wewnątrz organizacji. Zadaniem jest jego właściwe rozpoznanie, uporządkowanie, rozwinięcie i udokumentowanie. Dlatego pytanie zadawane dostawcy coraz częściej brzmi szerzej niż: „Czy potraficie dostarczyć nam dobry produkt?”.
Dochodzi do niego kolejne: „Jakim przedsiębiorstwem jesteście i w jaki sposób zarządzacie odpowiedzialnością za swoją działalność?”.
EcoVadis jest jednym z narzędzi, które pozwalają klientowi znaleźć odpowiedź. A dla dostawcy dobrze przygotowanego do tej oceny może stać się czymś więcej niż kolejnym wymaganiem odbiorcy. Może być sposobem na potwierdzenie dojrzałości organizacji i argumentem wzmacniającym jej pozycję w łańcuchu dostaw.