{"id":8642,"date":"2025-12-02T08:48:52","date_gmt":"2025-12-02T07:48:52","guid":{"rendered":"https:\/\/foodplace.pl\/?p=8642"},"modified":"2025-12-02T08:48:52","modified_gmt":"2025-12-02T07:48:52","slug":"asf-ponad-20-mld-zl-strat-koniecznosc-zmiany-krajowej-strategii-przeciwepizootycznej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/foodplace.pl\/en\/asf-ponad-20-mld-zl-strat-koniecznosc-zmiany-krajowej-strategii-przeciwepizootycznej\/","title":{"rendered":"ASF \u2013 ponad 20 mld z\u0142 strat. Konieczno\u015b\u0107 zmiany krajowej strategii przeciwepizootycznej"},"content":{"rendered":"

Afryka\u0144ski Pom\u00f3r \u015awi\u0144 (ASF) pozostaje kluczowym zagro\u017ceniem dla ci\u0105g\u0142o\u015bci krajowej produkcji trzody chlewnej i bezpiecze\u0144stwa \u017cywno\u015bciowego. Z opracowania \u201eKoszty ekonomiczne 11 lat afryka\u0144skiego pomoru \u015bwi\u0144 w Polsce\u201d (Pepli\u0144ski i in., 2025), przygotowanego na zlecenie POLPIG, wynika, \u017ce w latach 2014\u20132024 straty gospodarcze przekroczy\u0142y 20 mld z\u0142.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Z czego:
\u2022 8,5\u20139,8 mld z\u0142 \u2013<\/strong> straty bezpo\u015brednie hodowc\u00f3w,
\u2022 2,2\u20133,29 mld z\u0142 \u2013<\/strong> straty zwi\u0105zane z obni\u017conymi cenami skupu w strefach czerwonych.
Pomimo wysokich nak\u0142ad\u00f3w finansowych, ASF nadal rozszerza zasi\u0119g terytorialny. W 2025 r. wirus zosta\u0142 ponownie potwierdzony w Hiszpanii \u2013 najwi\u0119kszym producencie trzody w UE, co potwierdza rosn\u0105c\u0105 presj\u0119 epizootyczn\u0105 w Europie.<\/p>\n\n\n\n

I. Diagnoza problemu<\/strong>
1. Brak skuteczno\u015bci obecnego systemu zwalczania ASF<\/strong>
Dotychczasowe dzia\u0142ania maj\u0105 charakter rozproszony, niewystarczaj\u0105co skoordynowany i obci\u0105\u017cony fragmentaryzmem kompetencyjnym na poziomie powiatowym.<\/p>\n\n\n\n

2. Niski stopie\u0144 integracji dzia\u0142a\u0144 operacyjnych<\/strong>
Rolnicy, my\u015bliwi, lekarze weterynarii i administracja terenowa funkcjonuj\u0105 w praktyce r\u00f3wnolegle, bez jednolitego modelu reagowania i bez wsp\u00f3lnych procedur terenowych.<\/p>\n\n\n\n

3. Niewystarczaj\u0105ca eliminacja g\u0142\u00f3wnego rezerwuaru wirusa<\/strong>
Pad\u0142e dziki pozostaj\u0105 kluczowym czynnikiem \u015brodowiskowym utrzymania ASF. Poszukiwanie padliny prowadzone jest niesystemowo.<\/p>\n\n\n\n

4. Koszty rosn\u0105 szybciej ni\u017c efektywno\u015b\u0107 dzia\u0142a\u0144<\/strong>
–  odstrza\u0142 dzik\u00f3w \u2013 ok. 1 mld z\u0142,
– bioasekuracja \u2013 ok. 4 mld z\u0142 (koszty ponoszone g\u0142\u00f3wnie przez rolnik\u00f3w),
– straty wynikaj\u0105ce z restrykcji rynkowych \u2013 ponad 2 mld z\u0142.<\/p>\n\n\n\n

5. Zagro\u017cenie dla stabilno\u015bci sektora trzody chlewnej<\/strong>
Obecny poziom presji epizootycznej stwarza ryzyko dalszej redukcji pog\u0142owia trzody oraz zwi\u0119kszenia zale\u017cno\u015bci kraju od importu wieprzowiny.<\/p>\n\n\n\n

II. Ocena ryzyka<\/strong>
1. Ryzyko kr\u00f3tkoterminowe (0\u201312 miesi\u0119cy):<\/strong>
\u2022 utrzymuj\u0105ca si\u0119 wysoka liczba pad\u0142ych dzik\u00f3w nieusuwanych w spos\u00f3b terminowy,
\u2022 ryzyko wyst\u0105pienia kolejnych ognisk w strefach intensywnej produkcji,
\u2022 pog\u0142\u0119bienie destabilizacji rynkowej w strefach czerwonych.<\/p>\n\n\n\n

2. Ryzyko \u015brednioterminowe (1\u20133 lata):<\/strong>
\u2022 dalsze zwi\u0119kszanie koszt\u00f3w dla sektora rolnego i Skarbu Pa\u0144stwa,
\u2022 eskalacja emigracji producent\u00f3w z sektora trzody chlewnej,
\u2022 trwa\u0142a utrata cz\u0119\u015bci krajowych mocy produkcyjnych.<\/p>\n\n\n\n

3. Ryzyko systemowe:<\/strong>
\u2022 brak jednolitego, operacyjnego modelu reagowania na poziomie lokalnym,
\u2022 brak wyspecjalizowanych s\u0142u\u017cb terenowych,
\u2022 niska efektywno\u015b\u0107 koordynacji mi\u0119dzyinstytucjonalnej.<\/p>\n\n\n\n

III. Rekomendowane dzia\u0142ania systemowe<\/strong>
Rekomendacje opracowane przez POLPIG, Lubuskie Forum Rolnicze oraz ekspert\u00f3w akademickich obejmuj\u0105 sze\u015b\u0107 kluczowych obszar\u00f3w interwencji, ocenionych jako realne, mo\u017cliwe do wdro\u017cenia i zgodne z wymogami prawa unijnego.<\/p>\n\n\n\n

1. Utworzenie Interwencyjnych Zespo\u0142\u00f3w Kynologicznych (IZK)<\/strong>
Cel:<\/strong> szybka eliminacja padliny dzik\u00f3w jako g\u0142\u00f3wnego rezerwuaru wirusa.
Zakres:<\/strong>
\u2022 180 zespo\u0142\u00f3w terenowych (2 przewodnik\u00f3w + 2 psy ka\u017cdy),
\u2022 2 o\u015brodki szkoleniowe,
\u2022 pilota\u017c: powiaty S\u0142ubice, \u017bary, Namys\u0142\u00f3w (I kw. 2026 r.).
Uzasadnienie:<\/strong> psy detekcyjne s\u0105 najbardziej efektywnym narz\u0119dziem odnajdywania padliny w g\u0119stym poszyciu le\u015bnym.
Szacowany koszt wdro\u017cenia: 8,1 mln z\u0142.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

2. Korekta zasad uprawy kukurydzy<\/strong>
Cel:<\/strong> ograniczenie siedlisk sprzyjaj\u0105cych ukrywaniu si\u0119 dzik\u00f3w.
Proponowane \u015brodki:<\/strong>
\u2022 wprowadzenie 15\u201320 m stref buforowych przy lasach,
\u2022 przekosy 6\u201310 m w du\u017cych area\u0142ach kukurydzy,
\u2022 nadzorowane zagospodarowanie biomasy,
\u2022 pe\u0142ny system rekompensat (utracone plony, koszty agrotechniczne).<\/p>\n\n\n\n

3. Powo\u0142anie Lokalnych Grup Sanitarnych (LGS)<\/strong>
Cel:<\/strong> integracja dzia\u0142a\u0144 terenowych i wzmocnienie roli Powiatowych Lekarzy Weterynarii.
Zadania LGS:<\/strong>
\u2022 audyty bioasekuracji,
\u2022 edukacja i obieg informacji,
\u2022 koordynacja zg\u0142osze\u0144 pad\u0142ych dzik\u00f3w,
\u2022 wsparcie przy odstrza\u0142ach sanitarnych,
\u2022 opracowanie i wdra\u017canie procedur operacyjnych.
Pilota\u017c: \u017bary, S\u0142ubice.<\/p>\n\n\n\n

4. Rezygnacja z obowi\u0105zkowych \u015bwiadectw zdrowia przy wywozie \u015bwi\u0144 do rze\u017ani<\/strong>
Cel:<\/strong> eliminacja powtarzaj\u0105cych si\u0119 czynno\u015bci i ograniczenie koszt\u00f3w.
Uzasadnienie:<\/strong> badania przed- i poubojowe w zak\u0142adach zapewniaj\u0105 pe\u0142ny nadz\u00f3r sanitarno-weterynaryjny; rozwi\u0105zanie zgodne z prawem UE.<\/p>\n\n\n\n

5. U\u0142atwienia w przemieszczaniu \u015bwi\u0144<\/strong>
Rekomendacja:<\/strong> wyd\u0142u\u017cenie wa\u017cno\u015bci zezwole\u0144 transportowych do 7 dni.
Efekt:<\/strong> ograniczenie op\u00f3\u017anie\u0144 i koszt\u00f3w administracyjnych, poprawa p\u0142ynno\u015bci logistycznej.<\/p>\n\n\n\n

6. System rekompensat dla producent\u00f3w ze stref czerwonych<\/strong>
Cel:<\/strong> neutralizacja strat wynikaj\u0105cych z narzuconych ogranicze\u0144 rynkowych.
Za\u0142o\u017cenia:<\/strong>
\u2022 rekompensata r\u00f3\u017cnicy mi\u0119dzy cen\u0105 rynkow\u0105 a cen\u0105 uzyskiwan\u0105 w strefie,
\u2022 oparcie systemu na udokumentowanych transakcjach sprzeda\u017cy,
\u2022 finansowanie krajowe lub unijne.<\/p>\n\n\n\n

IV. Wnioski kluczowe dla RCB<\/strong>
1. Obecna strategia zwalczania ASF nie zapewnia skuteczno\u015bci operacyjnej.<\/strong>
2. Brak integracji dzia\u0142a\u0144 terenowych stanowi g\u0142\u00f3wne \u017ar\u00f3d\u0142o niesp\u00f3jno\u015bci systemu.<\/strong>
3. Wymagane jest wdro\u017cenie jednolitego modelu reagowania, opartego na strukturach lokalnych.<\/strong>
4. ASF generuje straty o charakterze strategicznym \u2013 zar\u00f3wno ekonomiczne, jak i w obszarze bezpiecze\u0144stwa \u017cywno\u015bciowego kraju.<\/strong>
5. Proponowany pakiet dzia\u0142a\u0144 stanowi sp\u00f3jny, wykonalny i kosztowo uzasadniony kierunek interwencji systemowej.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

V. Konkluzja<\/strong>
Bez wdro\u017cenia narz\u0119dzi operacyjnych \u2013 takich jak Interwencyjne Zespo\u0142y Kynologiczne, Lokalne Grupy Sanitarne oraz zmiany w systemie transportu i nadzoru \u2013 ASF b\u0119dzie nadal rozprzestrzenia\u0107 si\u0119 na kolejne obszary, generuj\u0105c straty liczone w kolejnych miliardach z\u0142otych.
Sytuacja wymaga priorytetowego potraktowania i skoordynowanej reakcji administracji rz\u0105dowej.<\/p>\n\n\n\n

Opracowanie: miesi\u0119cznik \u201eRze\u017anik polski\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Czytaj r\u00f3wnie\u017c informacj\u0119 prasow\u0105 w wersji PDF >><\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Afryka\u0144ski Pom\u00f3r \u015awi\u0144 (ASF) pozostaje kluczowym zagro\u017ceniem dla ci\u0105g\u0142o\u015bci krajowej produkcji trzody chlewnej i bezpiecze\u0144stwa \u017cywno\u015bciowego. Z opracowania \u201eKoszty ekonomiczne 11 lat afryka\u0144skiego pomoru \u015bwi\u0144 w Polsce\u201d (Pepli\u0144ski i in., 2025), przygotowanego na zlecenie POLPIG, wynika, \u017ce w latach 2014\u20132024 straty gospodarcze przekroczy\u0142y 20 mld z\u0142. Z czego:\u2022 8,5\u20139,8 mld z\u0142 \u2013 straty bezpo\u015brednie hodowc\u00f3w,\u2022 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8643,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","footnotes":""},"categories":[32,79],"tags":[],"class_list":["post-8642","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-mieso"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/foodplace.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8642","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/foodplace.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/foodplace.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8642"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8642\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8644,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8642\/revisions\/8644"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8643"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/foodplace.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8642"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8642"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8642"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}