{"id":7806,"date":"2025-01-20T08:20:00","date_gmt":"2025-01-20T07:20:00","guid":{"rendered":"https:\/\/foodplace.pl\/?p=7806"},"modified":"2025-01-17T15:20:13","modified_gmt":"2025-01-17T14:20:13","slug":"obowiazki-i-wyzwania-producentow-wyrobow-miesnych-w-recyklingu-opakowan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/foodplace.pl\/en\/obowiazki-i-wyzwania-producentow-wyrobow-miesnych-w-recyklingu-opakowan\/","title":{"rendered":"Obowi\u0105zki i wyzwania producent\u00f3w wyrob\u00f3w mi\u0119snych w recyklingu opakowa\u0144"},"content":{"rendered":"

Unia Europejska wywiera coraz wi\u0119ksz\u0105 presj\u0119 na producentach produkt\u00f3w w opakowaniach. Rosn\u0105ce poziomy recyklingu, nowe wymagania w zakresie raportowania, czy te\u017c obowi\u0105zek ekoprojektowania to tylko niekt\u00f3re z wyzwa\u0144, jakie stoj\u0105 przed producentami w\u0119dlin oraz innych wyrob\u00f3w mi\u0119snych.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Trudno wyobrazi\u0107 sobie wsp\u00f3\u0142czesny przemys\u0142 spo\u017cywczy bez nowoczesnych opakowa\u0144 z tworzyw sztucznych. Na przestrzeni ostatnich kilkudziesi\u0119ciu lat obserwujemy ogromny post\u0119p technologiczny w tym zakresie. Pozwoli\u0142 on na ca\u0142kowit\u0105 zmian\u0119 sposobu przechowywania, transportu i sprzeda\u017cy produkt\u00f3w \u017cywno\u015bciowych. Szerokie zastosowanie nowych rodzaj\u00f3w opakowa\u0144, takich jak folie wielowarstwowe czy laminaty barierowe, pozwoli\u0142o na zrewolucjonizowanie bran\u017cy mi\u0119snej. Dzi\u0119ki nim mo\u017cna dzi\u015b skutecznie chroni\u0107 wyroby mi\u0119sne przed wp\u0142ywem czynnik\u00f3w zewn\u0119trznych, takich jak wilgo\u0107, tlen czy \u015bwiat\u0142o, wyd\u0142u\u017caj\u0105c ich trwa\u0142o\u015b\u0107 i eliminuj\u0105c straty podczas transportu. Dodatkowo lekko\u015b\u0107 i wytrzyma\u0142o\u015b\u0107 tych opakowa\u0144 znacz\u0105co upro\u015bci\u0142y logistyk\u0119, umo\u017cliwiaj\u0105c \u0142atwiejszy eksport na coraz bardziej odleg\u0142e rynki mi\u0119dzynarodowe.
Z drugiej strony, dynamiczny rozw\u00f3j opakowa\u0144 jednorazowych niesie ze sob\u0105 tak\u017ce powa\u017cne wyzwania \u015brodowiskowe. Cho\u0107 w ostatnich latach wsp\u00f3\u0142czynniki recyklingu w UE poprawi\u0142y si\u0119, to jednak ilo\u015b\u0107 odpad\u00f3w powstaj\u0105ca z opakowa\u0144 zwi\u0119ksza si\u0119 szybciej ni\u017c ilo\u015b\u0107 odpad\u00f3w poddawanych recyklingowi. W 2022 r. w UE wygenerowano prawie 186,5 kg odpad\u00f3w opakowaniowych na osob\u0119, z czego 36 kg stanowi\u0142y opakowania z plastiku. Oznacza to, \u017ce ka\u017cdego dnia ka\u017cdy obywatel UE produkuje oko\u0142o p\u00f3\u0142 kilograma odpad\u00f3w opakowaniowych. Problem ten jest szczeg\u00f3lnie istotny w przypadku jednorazowych opakowa\u0144 stosowanych do pakowania wyrob\u00f3w mi\u0119snych. Folie wielowarstwowe, laminaty barierowe i inne zaawansowane technologicznie materia\u0142y, cho\u0107 niezwykle efektywne w ochronie \u017cywno\u015bci, s\u0105 wci\u0105\u017c trudne do przetworzenia ze wzgl\u0119du na swoj\u0105 z\u0142o\u017con\u0105 struktur\u0119.
W odpowiedzi na te wyzwania ustawodawca na\u0142o\u017cy\u0142 na producent\u00f3w szereg obowi\u0105zk\u00f3w prawnych zwi\u0105zanych z recyklingiem odpad\u00f3w opakowaniowych.<\/p>\n\n\n\n

Recykling coraz trudniejszy<\/strong>
Kluczowym aktem prawnym, kt\u00f3ry reguluje w Polsce obowi\u0105zki producent\u00f3w wprowadzaj\u0105cych na rynek produkty w opakowaniach, w tym producent\u00f3w wyrob\u00f3w mi\u0119snych, jest ustawa z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi1. Wskazana ustawa wprowadza szereg obowi\u0105zk\u00f3w na podmioty, kt\u00f3re jako pierwsze wprowadzaj\u0105 na rynek produkty w opakowaniach. Przyk\u0142adowo, producent kabanos\u00f3w b\u0119dzie odpowiada\u0142 za wszystkie opakowania zwi\u0105zane z dostaw\u0105 tych towar\u00f3w do sieci handlowej pod swoim znakiem towarowym lub nazw\u0105. Mowa tutaj chocia\u017cby o opakowaniach jednostkowych (paczce, w kt\u00f3rej s\u0105 zamieszczone kabanosy), zbiorczych (np. opakowaniach typu display, kt\u00f3re s\u0142u\u017c\u0105 do ekspozycji kabanos\u00f3w na p\u00f3\u0142kach sklepowych), czy wreszcie opakowa\u0144 transportowych (np. palet i folii stretch, kt\u00f3ra s\u0142u\u017cy do transportu zam\u00f3wionego towaru).<\/p>\n\n\n\n

Co istotne, na wskazanym producencie ci\u0105\u017cy wiele obowi\u0105zk\u00f3w. W\u015br\u00f3d nich wskaza\u0107 mo\u017cna chocia\u017cby obowi\u0105zki formalne, takie jak:
1. uzyskanie wpisu do BDO;
2. prowadzenie ewidencji o masie wprowadzonych opakowa\u0144;
3. zamieszczanie numeru rejestrowego BDO na dokumentach;
4. uiszczanie op\u0142aty rocznej;
5. sk\u0142adanie rocznego sprawozdania o produktach w opakowaniach.<\/p>\n\n\n\n

Dodatkowo, wprowadzaj\u0105cy produkty w opakowaniach ma obowi\u0105zek prowadzi\u0107 publiczne kampanie edukacyjne. W praktyce jednak najwi\u0119ksze trudno\u015bci sprawiaj\u0105 obowi\u0105zki zwi\u0105zane z konieczno\u015bci\u0105 osi\u0105gni\u0119cia wymaganych prawem poziom\u00f3w recyklingu odpad\u00f3w opakowaniowych.
Kwesti\u0119 t\u0119 reguluje art. 17 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. Zgodnie z tym przepisem \u201ewprowadzaj\u0105cy produkty w opakowaniach jest obowi\u0105zany zapewnia\u0107 recykling odpad\u00f3w opakowaniowych takiego samego rodzaju jak odpady opakowaniowe powsta\u0142e z tego samego rodzaju opakowa\u0144 jak opakowania, w kt\u00f3rych wprowadzi\u0142 produkty do obrotu (…)\u201d.
Niewywi\u0105zanie si\u0119 z tego obowi\u0105zku jest zagro\u017cone uiszczeniem op\u0142aty produktowej. Przyk\u0142adowo, w 2025 r. producent, kt\u00f3ry wprowadzi na rynek 100 ton opakowa\u0144 z tworzyw sztucznych i nie wykona swojego obowi\u0105zku w zakresie recyklingu b\u0119dzie mia\u0142 obowi\u0105zek ui\u015bci\u0107 310 500,00 z\u0142 na poczet op\u0142aty produktowej. Co natomiast istotne, ustawa nie przewiduje g\u00f3rnych granic tego rodzaju op\u0142at, a wi\u0119c determinuje je wy\u0142\u0105cznie skala dzia\u0142alno\u015bci danego podmiotu.<\/p>\n\n\n\n

Rosn\u0105ce koszty wykonania obowi\u0105zk\u00f3w<\/strong>
Przez lata obowi\u0105zki w zakresie recyklingu opakowa\u0144 by\u0142y marginalizowane przez producent\u00f3w. Wynika to z faktu, \u017ce koszty wykonania tego obowi\u0105zku by\u0142y na relatywnie niskim poziomie. Na przestrzeni ostatnich trzech lat sytuacja zmieni\u0142a si\u0119 diametralnie. Do\u015b\u0107 wspomnie\u0107, \u017ce poziomy recyklingu tworzyw sztucznych wzros\u0142y z poziomu 23,5% obowi\u0105zuj\u0105cego w 2021 r. do poziomu 50% w 2025 r. (sic!). W praktyce oznacza to, \u017ce producent w\u0119dlin lub innych produkt\u00f3w mi\u0119snych musi w 2025 r. zapewni\u0107 recykling praktycznie dwa razy wi\u0119kszej masy opakowa\u0144 z plastiku ni\u017c mia\u0142o to miejsce jeszcze kilka lat temu.
Nie jest to jednak proste zadanie. Wp\u0142ywa na to szereg uwarunkowa\u0144 gospodarczych, ale tak\u017ce prawnych czy spo\u0142ecznych (segregacja odpad\u00f3w wci\u0105\u017c pozostawia wiele do \u017cyczenia). Co wi\u0119cej, wiele jednorazowych opakowa\u0144 nie nadaje si\u0119 do recyklingu. Rosn\u0105ce koszty energii, pracy oraz wymogi ochrony \u015brodowiska dodatkowo zwi\u0119kszaj\u0105 koszty realizacji tych obowi\u0105zk\u00f3w. Wydaje si\u0119 jednak, \u017ce koszty w tym zakresie mog\u0105 by\u0107 jeszcze wy\u017csze. I to znacznie.<\/p>\n\n\n\n

U progu nowego systemu rozszerzonej odpowiedzialno\u015b\u0107 producenta<\/strong>
\u201eW najbli\u017cszych latach kluczowy wp\u0142yw na obowi\u0105zki w zakresie recyklingu opakowa\u0144 b\u0119dzie mia\u0142 nowy system rozszerzonej odpowiedzialno\u015bci producenta (ROP). Co istotne, zakres odpowiedzialno\u015bci producenta okre\u015bla art. 8a Dyrektywy 2008\/98\/WE o odpadach2. I tak, w ramach systemu ROP producent powinien pokrywa\u0107 chocia\u017cby koszty:
– selektywnej zbi\u00f3rki odpad\u00f3w, a nast\u0119pnie ich transportu i przetwarzania,
– edukacji ekologicznej,
– gromadzenia danych i sprawozdawczo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Teoretycznie dzi\u015b polski system prawny zapewnia \u201equasi system ROP\u201d dla opakowa\u0144. Wprawdzie producenci opakowa\u0144 ponosz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 koszt\u00f3w zwi\u0105zanych z recyklingiem, lecz nie pokrywaj\u0105 one wszystkich wydatk\u00f3w, o kt\u00f3rych mowa powy\u017cej. Znajduje to odzwierciedlenie w stawkach zwi\u0105zanych z wykonaniem obowi\u0105zku przez producent\u00f3w. Przyk\u0142adowo, w 2024 r. rozliczenie 1 tony opakowa\u0144 z tworzyw sztucznych (np. folii do pakowania szynki) wynosi\u0142o ok. 500-800 z\u0142 netto za ton\u0119 w Polsce i ok. 800-1200 EUR netto w Niemczech. Z czego wynika r\u00f3\u017cnica? Ot\u00f3\u017c w Niemczech koszty odbioru i zagospodarowania \u201e\u015bmieci z \u017c\u00f3\u0142tego worka na odpady\u201d ca\u0142kowicie pokryw system ROP. Innymi s\u0142owy, w cenie produktu konsument p\u0142aci za koszty utylizacji odpad\u00f3w.
Czy taki system ROP b\u0119dzie funkcjonowa\u0142 w Polsce? Trudno w tej chwili przewidywa\u0107 jak finalnie b\u0119dzie funkcjonowa\u0142, ale jedno jest pewne \u2013 nowe przepisy zwi\u0119ksz\u0105 ci\u0119\u017car finansowy, kt\u00f3rzy dzi\u015b ponosz\u0105 producenci \u017cywno\u015bci wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cy z organizacjami odzysku opakowa\u0144.<\/p>\n\n\n\n

Czas na g\u0142\u0119bsz\u0105 refleksj\u0119<\/strong>
Wskazane wyzwania w zakresie recyklingu dodatkowo pot\u0119guj\u0105 najnowsze regulacje unijne. Mowa tutaj o rozporz\u0105dzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 19 grudnia 2024 r. w sprawie opakowa\u0144 i odpad\u00f3w opakowaniowych, zmiany rozporz\u0105dzenia (UE) 2019\/1020 i dyrektywy (ue) 2019\/904 oraz uchylenia dyrektywy 94\/62\/WE (dalej: PPWR). Co prawda w momencie oddawania niniejszej publikacji do sk\u0142adu, tekst PPWR nie zosta\u0142 jeszcze opublikowany w Dzienniku Urz\u0119dowym UE, to jednak jest to w zasadzie przes\u0105dzone.
Nowe wymagania prawne mog\u0105 natomiast sporo namiesza\u0107 zar\u00f3wno w zakresie pakowania produkt\u00f3w, jak i ca\u0142ej logistyki. Wynika to z faktu, \u017ce PPWR nak\u0142ada szereg przepis\u00f3w maj\u0105cych na celu ograniczanie negatywnego wp\u0142ywu opakowa\u0144 na \u015brodowisko i zdrowie ludzkie. W praktyce oznacza to m.in. obowi\u0105zek \u201erecyklingowalno\u015bci\u201d wszystkich opakowa\u0144, zakaz stosowania niekt\u00f3rych rodzaj\u00f3w opakowa\u0144, wym\u00f3g stosowania opakowa\u0144 wielokrotnego u\u017cytku, czy te\u017c obowi\u0105zkowy udzia\u0142 surowc\u00f3w wt\u00f3rnych w opakowaniach z tworzyw sztucznych.
Ambitne cele PPWR z entuzjazmem przyj\u0119\u0142a bran\u017ca recyklingu, czego nie mo\u017cna powiedzie\u0107 o producentach. W obliczu tych wszystkich zmian przemys\u0142 mi\u0119sny powinien na nowo zastanowi\u0107 si\u0119 nad tym jak i w co pakuje swoje produkty. Ponadto, rozw\u00f3j dzia\u0142alno\u015bci eksportowej oraz stopniowe wdra\u017canie przepis\u00f3w zwi\u0105zanych z ROP w innych pa\u0144stwach UE stwarza nowe wyzwania dla eksporter\u00f3w. Ju\u017c dzi\u015b wielu producent\u00f3w mierzy si\u0119 z konieczno\u015bci\u0105 rozliczania opakowa\u0144 w innych pa\u0144stwach. Coraz cz\u0119\u015bciej wymuszaj\u0105 to tak\u017ce zagraniczne sieci, kt\u00f3re uzale\u017cniaj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 wy\u0142o\u017cenia \u201epolskich\u201d towar\u00f3w na p\u00f3\u0142ce od uiszczenia \u201eop\u0142at za opakowania\u201d czy te\u017c wp\u0142acenia \u201epodatku od plastiku\u201d. Cz\u0119sto jednak kalkulacja tych koszt\u00f3w nast\u0119puje za p\u00f3\u017ano, co mo\u017ce wp\u0142ywa\u0107 na spadek mar\u017cy z tytu\u0142u tej wsp\u00f3\u0142pracy. Z kolei uchylanie si\u0119 od tych obowi\u0105zk\u00f3w lub wykonywanie ich wybi\u00f3rczo mo\u017ce skutkowa\u0107 daleko id\u0105cymi konsekwencjami w postaci kar finansowych czy dodatkowych op\u0142at niewykonanie obowi\u0105zk\u00f3w w zakresie recyklingu. Warto zatem po\u015bwi\u0119ci\u0107 chwil\u0119 recyklingowi opakowa\u0144, zanim b\u0119dzie za p\u00f3\u017ano.<\/p>\n\n\n\n

Przypisy dost\u0119pne w redakcji<\/em><\/p>\n\n\n\n

Organizacja Odzysku Opakowa\u0144 S.A.<\/strong><\/em>
www.pro.r3.org.pl<\/strong><\/em><\/a><\/p>\n\n\n\n

Miko\u0142aj Ma\u015bli\u0144ski Wiceprezes Zarz\u0105du PRO R3.<\/strong><\/em>
Prawnik, ekspert w zakresie rozszerzonej odpowiedzialno\u015bci producenta, prawa odpadowego i opakowaniowego.<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Unia Europejska wywiera coraz wi\u0119ksz\u0105 presj\u0119 na producentach produkt\u00f3w w opakowaniach. Rosn\u0105ce poziomy recyklingu, nowe wymagania w zakresie raportowania, czy te\u017c obowi\u0105zek ekoprojektowania to tylko niekt\u00f3re z wyzwa\u0144, jakie stoj\u0105 przed producentami w\u0119dlin oraz innych wyrob\u00f3w mi\u0119snych. Trudno wyobrazi\u0107 sobie wsp\u00f3\u0142czesny przemys\u0142 spo\u017cywczy bez nowoczesnych opakowa\u0144 z tworzyw sztucznych. Na przestrzeni ostatnich kilkudziesi\u0119ciu lat obserwujemy […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7807,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","footnotes":""},"categories":[32,79,35],"tags":[],"class_list":["post-7806","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-mieso","category-technologia"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/foodplace.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7806","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/foodplace.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/foodplace.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7806"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7806\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7808,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7806\/revisions\/7808"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7807"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/foodplace.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7806"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7806"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7806"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}