{"id":6599,"date":"2024-01-19T09:00:00","date_gmt":"2024-01-19T08:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/foodplace.pl\/?p=6599"},"modified":"2024-01-18T14:00:59","modified_gmt":"2024-01-18T13:00:59","slug":"optymalizacja-kosztow-w-zakladzie-miesnym-energooszczednosc-i-poprawa-efektywnosci-procesow-produkcyjnych-wybrane-zagadnienia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/foodplace.pl\/en\/optymalizacja-kosztow-w-zakladzie-miesnym-energooszczednosc-i-poprawa-efektywnosci-procesow-produkcyjnych-wybrane-zagadnienia\/","title":{"rendered":"Optymalizacja koszt\u00f3w w zak\u0142adzie mi\u0119snym, energooszcz\u0119dno\u015b\u0107 i poprawa efektywno\u015bci proces\u00f3w produkcyjnych \u2013 wybrane zagadnienia"},"content":{"rendered":"

Wspomniana w tytule optymalizacja koszt\u00f3w ma prowadzi\u0107 do wzrostu zysk\u00f3w i poprawy w rezultacie op\u0142acalno\u015bci produkcji, co jest podstawowym celem dzia\u0142alno\u015bci ka\u017cdego przedsi\u0119biorstwa, niezale\u017cnie od bran\u017cy w jakiej si\u0119 znajduje. Du\u017c\u0105 rol\u0119 maj\u0105 tutaj wszelkie dzia\u0142ania logistyczne wspomagaj\u0105ce decyzyjno\u015b\u0107 i zarz\u0105dzanie ca\u0142\u0105 firm\u0105. Istnieje na rynku wiele dost\u0119pnych funkcjonalnych rozwi\u0105za\u0144, komercyjnych a tak\u017ce opracowa\u0144 naukowych, bran\u017cowych itp., by u\u0142atwi\u0107 popraw\u0119 funkcjonowanie przedsi\u0119biorstwa, szczeg\u00f3lnie w aspekcie zmieniaj\u0105cych si\u0119 warunk\u00f3w rynkowych.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Nale\u017cy jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce samo wdro\u017cenie wszelkich technik zarz\u0105dzania produkcj\u0105 zwykle nie gwarantuje od razu korzystnych efekt\u00f3w, gdy\u017c ka\u017cda taka implementacja raczej ma charakter indywidualny i zale\u017cy od profilu poszczeg\u00f3lnego przedsi\u0119biorstwa.
W nowoczesnym przedsi\u0119biorstwie produkcyjnym coraz bardziej powszechne staje si\u0119 wykorzystanie wszelkich rozwi\u0105za\u0144 maj\u0105cych wspomaga\u0107 popraw\u0119 efektywno\u015bci proces\u00f3w produkcyjnych. Efektywno\u015b\u0107 w uj\u0119ciu og\u00f3lnym nale\u017cy rozumie\u0107, zgodnie z przyj\u0119t\u0105 podr\u0119cznikow\u0105 definicj\u0105 jako stosunek uzyskanego efektu do poniesionego nak\u0142adu. Mo\u017cna zatem m\u00f3wi\u0107, o r\u00f3\u017cnych sposobach podniesienia efektywno\u015bci produkcji, m.in. poprzez redukcj\u0119 b\u0105d\u017a podwy\u017cszenie poniesionych koszt\u00f3w oraz zwi\u0119kszenie jako\u015bci produktu ko\u0144cowego (efektu). Oczywi\u015bcie najbardziej korzystn\u0105 opcj\u0105 jest obni\u017cenie nak\u0142ad\u00f3w, ale zwi\u0105zane z tym znacz\u0105ce podwy\u017cszenie jako\u015bci wyrobu. Taka strategia firmy, chocia\u017c najbardziej po\u017c\u0105dana, nie zawsze jest mo\u017cliwa do uzyskania, szczeg\u00f3lnie dotyczy to produkcji, w kt\u00f3rej tak wiele zale\u017cy od wielu czynnik\u00f3w zewn\u0119trznych. Tak\u0105 specyficzn\u0105 ga\u0142\u0119zi\u0105 gospodarki jest produkcja \u017cywno\u015bci. Nie w ka\u017cdym przypadku op\u0142acalno\u015b\u0107 produkcji zale\u017ce\u0107 b\u0119dzie wy\u0142\u0105cznie od przyj\u0119tych rozwi\u0105za\u0144 w zak\u0142adzie produkuj\u0105cym produkt ko\u0144cowy, przeznaczony do obrotu handlowego, na p\u00f3\u0142ki sklepowe. W ostatnim czasie znane by\u0142y przypadki np. Chin, gdy kraj ten z eksportera mi\u0119sa stawa\u0142 si\u0119 importerem, co diametralnie zmienia\u0142o sytuacj\u0119 na rynkach \u015bwiatowych. Podobnie te\u017c inne sytuacje geopolityczne nios\u0105 za sob\u0105 pewne ryzyko waha\u0144 cenowych i zwi\u0105zanych z tym spadkami op\u0142acalno\u015bci. Cz\u0119sto tak\u017ce \u0142a\u0144cuchy dostaw s\u0105 tak rozbudowane, \u017ce poszczeg\u00f3lne ogniwa wzajemnie wp\u0142ywaj\u0105 na siebie, co powoduje, \u017ce ka\u017cde z nich mo\u017ce warunkowa\u0107 op\u0142acalno\u015b\u0107. Wa\u017cna staje si\u0119 inicjatywa skracania \u0142a\u0144cuch\u00f3w dostaw, co mo\u017ce mie\u0107 istotne znaczenie w uzyskaniu korzystnego bilansu ekonomicznego.<\/p>\n\n\n\n

Jak podaj\u0105 inni autorzy, w\u015br\u00f3d czynnik\u00f3w maj\u0105cych wp\u0142yw na popraw\u0119 op\u0142acalno\u015bci produkcji w przemy\u015ble mi\u0119snym wyr\u00f3\u017cni\u0107 mo\u017cna m.in.: rozwi\u0105zania logistyczne w zakresie zarz\u0105dzania produkcj\u0105, zasobami ludzkimi, \u0142a\u0144cuchami dostaw, wprowadzanie innowacji produktowych, ulepszenia infrastrukturalne na bardziej energooszcz\u0119dne, ekologiczne itp. Warto jednak wyr\u00f3\u017cni\u0107 do\u015b\u0107 popularne rozwi\u0105zanie w ostatnim czasie, ale tak\u017ce takie, kt\u00f3re raczej b\u0119dzie podlega\u0142o dalszemu rozwojowi i notowa\u0142o wzrost popularno\u015bci, a mianowicie wprowadzenie automatyki i robotyki do proces\u00f3w produkcyjnych. Praca na linii ubojowej jest bardzo ci\u0119\u017cka fizycznie a do tego powtarzalna, dlatego te\u017c na wybranych stanowiskach coraz cz\u0119\u015bciej pracownik\u00f3w zast\u0119puj\u0105 roboty. Wielokrotnie, przy okazji innych artyku\u0142\u00f3w podkre\u015blano, \u017ce automatyka sprawdza si\u0119 szczeg\u00f3lnie w pracach wymagaj\u0105cych wysi\u0142ku, jak dot\u0105d w czynno\u015bciach z\u0142o\u017conych i wymagaj\u0105cych precyzji zwykle dominuj\u0105 pracownicy. Do\u015b\u0107 dobrze widoczny jest wspomniany trend na przyk\u0142adzie przemys\u0142u mi\u0119snego w Danii. W tym kraju, jak podaj\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142a literaturowe, od ok. 2003 r. systematycznie spada udzia\u0142 liczba zatrudnionych os\u00f3b w przemy\u015ble mi\u0119snym a ro\u015bnie produkcja mi\u0119sa. Obliczono, \u017ce ka\u017cdego roku oszcz\u0119dno\u015bci wynosz\u0105 ok. 300 milion\u00f3w Euro. Zwi\u0105zane to by\u0142o g\u0142\u00f3wnie z wprowadzeniem automatyzacji w procesie uboju zwierz\u0105t rze\u017anych i czynno\u015bciach zwi\u0105zanych z obr\u00f3bk\u0105 poubojow\u0105 tusz. Du\u0144skie opracowania wskazuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c na wzrost op\u0142acalno\u015bci produkcji wieprzowiny wynikaj\u0105cy z oszcz\u0119dno\u015bci energii wykorzystywanej w ca\u0142ym procesie. Oszacowano, \u017ce o ile w roku 1990 w procesie uboju jednej sztuki \u015bwini zu\u017cywano ok. 35 kWh to obecnie ta ilo\u015b\u0107 jest nawet o 50% ni\u017csza. Podobna sytuacja obserwowana jest w odniesieniu do zu\u017cycia wody. W por\u00f3wnywanym okresie, na przestrzeni ostatnich 30 lat, zu\u017cycie wody ograniczono o ok. 70% (ponad 600 litr\u00f3w zu\u017cytej na 1 tusz\u0119 w 1990 r.).<\/p>\n\n\n\n

Du\u017ce znaczenie w obrocie zwierz\u0119tami rze\u017anymi ma dobrostan. Wiele opracowa\u0144 wskazuje na \u015bcis\u0142e powi\u0105zania pomi\u0119dzy zapewnieniem odpowiednich warunk\u00f3w w czasie np. transportu, za\u0142adunku, przep\u0119du zwierz\u0105t itp., dla pozyskania wysokiej jako\u015bci surowca charakteryzuj\u0105cego si\u0119 brakiem wad jako\u015bciowych i technologicznych eliminuj\u0105cych mi\u0119so z dalszego przeznaczenia. Zapewnienie dobrostanu zwierz\u0105t przek\u0142ada si\u0119 zatem po\u015brednio na op\u0142acalno\u015b\u0107 produkcji. Transport by\u0142 uznawany za czynnik, w kt\u00f3rym notowano do niedawna najwi\u0119cej upadk\u00f3w przewo\u017conych zwierz\u0105t, ale tak\u017ce powstawanie dodatkowych obra\u017ce\u0144. Dzi\u0119ki podj\u0119tym dzia\u0142aniom, jak np. transport zwierz\u0105t (\u015bwi\u0144) w ma\u0142ych grupach, niewielkie mieszanie zwierz\u0105t pochodz\u0105cych z r\u00f3\u017cnych stad itp. znacznie ograniczono upadki zwierz\u0105t i poprawiono ich zdrowotno\u015b\u0107. Du\u017c\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 pracownicy dzia\u0142u skupu oraz kierowcy, kt\u00f3rzy powinni by\u0107 przeszkoleni w zakresie dobrostanu zwierz\u0105t i sposob\u00f3w jego zachowania.<\/p>\n\n\n\n

Z historycznego punktu widzenia du\u017c\u0105 rol\u0119 w poprawie op\u0142acalno\u015bci produkcji mi\u0119sa mia\u0142o wprowadzenie system\u00f3w warto\u015bciowania surowca rze\u017anego. W przypadku kraj\u00f3w Unii Europejskiej takim obligatoryjnym w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w (dla zak\u0142ad\u00f3w ubijaj\u0105cych powy\u017cej 500 sztuk \u015bwi\u0144 na tydzie\u0144 \u015brednio w roku kalendarzowym, lub jak w przypadku niekt\u00f3rych kraj\u00f3w cz\u0142onkowskich, w tym Polski, 200 sztuk lub dla zak\u0142ad\u00f3w ubijaj\u0105cych powy\u017cej 150 sztuk byd\u0142a na tydzie\u0144 \u015brednio w roku kalendarzowym, lub jak w przypadku niekt\u00f3rych kraj\u00f3w cz\u0142onkowskich, w tym Polski, 75 sztuk) systemem jest klasyfikacja SEUROP. System oparty jest na premiowaniu (chocia\u017c warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce o ile system jest w przytoczonych warunkach obligatoryjny to spos\u00f3b rozliczenia z dostawc\u0105 zwierz\u0105t przybiera form\u0119 w zale\u017cno\u015bci od umowy handlowej) zwierz\u0105t wysokomi\u0119snych. W przypadku \u015bwi\u0144 klasyfikacja polega na aparaturowej ocenie zawarto\u015bci chudego mi\u0119sa w tuszy, a nast\u0119pnie w zale\u017cno\u015bci od uzyskanej warto\u015bci przypisanie tuszy klasy jako\u015bciowej, natomiast w przypadku byd\u0142a jest to ocena wzrokowa, uformowania i ot\u0142uszczenia tuszy. Klasyfikacja tusz wieprzowych doprowadzi\u0142a do wzrostu warto\u015bci rze\u017anej krajowych tucznik\u00f3w i ujednolicenia populacji pod wzgl\u0119dem du\u017cej zawarto\u015bci mi\u0119sa, co niew\u0105tpliwe mia\u0142o prze\u0142o\u017cenie na wzrost op\u0142acalno\u015bci produkcji \u015bwi\u0144. Mia\u0142o to te\u017c znaczenie dla konsument\u00f3w, kt\u00f3rzy w ostatnim czasie, dzi\u0119ki rosn\u0105cej \u015bwiadomo\u015bci, zacz\u0119li zwraca\u0107 wi\u0119ksz\u0105 uwag\u0119 na tzw. kaloryczno\u015b\u0107 \u017cywno\u015bci, a o kt\u00f3rej w zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci decyduje zawarto\u015b\u0107 t\u0142uszczu. Zatem produkcja zwierz\u0105t o du\u017cej zawarto\u015bci mi\u0119sa, ale niskiej t\u0142uszczu sta\u0142a si\u0119 bardziej po\u017c\u0105dana tak\u017ce dla odbiorc\u00f3w ko\u0144cowych.<\/p>\n\n\n\n

Osobnym, ale do\u015b\u0107 istotnym zagadnieniem jest powstawanie odpad\u00f3w poprodukcyjnych (np. krew, ko\u015bci sk\u00f3ra, o\u015brodki wewn\u0119trzne, rogi, kopyta, czaszki) w przypadku bran\u017cy mi\u0119snej, kt\u00f3rych wytwarzane s\u0105 znaczne ilo\u015bci. Szacuje si\u0119, \u017ce z 330 milion\u00f3w zwierz\u0105t poddanych ubojowi w Unii Europejskiej powstaje ponad 18 milion\u00f3w ton produkt\u00f3w ubocznych, kt\u00f3re nale\u017cy zagospodarowa\u0107 w racjonalny, ale te\u017c mo\u017cliwie jak najbardziej op\u0142acalny spos\u00f3b. Istniej\u0105 ograniczenia legislacyjne definiuj\u0105ce rodzaje odpad\u00f3w powstaj\u0105cych w czasie produkcji mi\u0119sa. W Unii Europejskiej obowi\u0105zuje Rozporz\u0105dzenie UE 1069\/2009, w kt\u00f3rym zamieszczono klasyfikacj\u0119 produkt\u00f3w ubocznych pochodzenia zwierz\u0119cego. Wyr\u00f3\u017cniono 3 kategorie, w zale\u017cno\u015bci od potencjalnego zagro\u017cenia dla zwierz\u0105t, spo\u0142ecze\u0144stwa oraz \u015brodowiska naturalnego.
Wiele opracowa\u0144 wskazuje, \u017ce skala odpad\u00f3w poprodukcyjnych pochodzenia zwierz\u0119cego i zwi\u0105zane z ni\u0105 koszty utylizacji mo\u017ce si\u0119 wi\u0105za\u0107 ze znacznym obni\u017ceniem op\u0142acalno\u015bci ca\u0142kowitej produkcji mi\u0119sa. Istnieje szereg zastosowa\u0144 wt\u00f3rnych tych odpad\u00f3w. Warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich nie ma zwi\u0105zku z przemys\u0142em spo\u017cywczym, ale z innymi ga\u0142\u0119ziami gospodarki, co daje szanse na wsp\u00f3\u0142prac\u0119 podmiot\u00f3w z r\u00f3\u017cnych bran\u017c i ich rozw\u00f3j.<\/p>\n\n\n\n

Z jednej strony s\u0105 to powszechnie znane sposoby odzysku sk\u0142adnik\u00f3w mineralnych b\u0105d\u017a te\u017c energii cieplnej, wykorzystanie w kosmetologii, medycynie itp. z drugiej natomiast podejmowanych jest wiele pr\u00f3b laboratoryjnych do opracowania technik utylizacji, ale mo\u017cliwych do stosowania w skali przemys\u0142owej. W krajach Unii Europejskiej, kt\u00f3ra jest jednym z najwi\u0119kszych producent\u00f3w biodiesla, do wytwarzania tego paliwa u\u017cywa si\u0119 m.in. t\u0142uszczu zwierz\u0119cego. Jego wykorzystanie szacuje si\u0119 na ok. 6% ca\u0142kowitej obj\u0119to\u015bci wytworzonego diesla.
Nale\u017cy jednak wskaza\u0107, \u017ce to co uznawane jest za odpad w jednym kraju, w innych pa\u0144stwach niekoniecznie musi odgrywa\u0107 tak\u0105 rol\u0119, dlatego te\u017c znajomo\u015b\u0107 r\u00f3\u017cnorodno\u015bci tradycji kulinarnych mo\u017ce stanowi\u0107 pierwszy wyb\u00f3r w kierunku zagospodarowania tych element\u00f3w tuszy zwierz\u0119cia, dla kt\u00f3rych w kraju produkcji nie ma zwyczaj\u00f3w spo\u017cywania.
W artykule podkre\u015blono konieczno\u015b\u0107 optymalizacji koszt\u00f3w i poprawy efektywno\u015bci produkcji w przemy\u015ble mi\u0119snym. Opr\u00f3cz szeregu cz\u0119sto wymienianych w opracowaniach specjalistycznych czynnik\u00f3w, kt\u00f3re maj\u0105 wp\u0142yw na op\u0142acalno\u015b\u0107 produkcji, podkre\u015blono wzrastaj\u0105ce znaczenie automatyzacji w przemy\u015ble mi\u0119snym, jako rozwi\u0105zania coraz bardziej popularnego i przeznaczonego przede wszystkim do zast\u0119powania pracownik\u00f3w na stanowiskach wymagaj\u0105cych u\u017cycia znacznej si\u0142y fizycznej. Wskazano r\u00f3wnie\u017c na znaczenie zachowania dobrostanu zwierz\u0105t, kt\u00f3ry ma wp\u0142yw na p\u00f3\u017aniejsz\u0105 jako\u015b\u0107 surowca i zyski ekonomiczne. Wprowadzenie systemu warto\u015bciowania surowca, w Unii Europejskiej, jest to system klasyfikacji SEUROP, tak\u017ce przyczyni\u0142o si\u0119 do wzrostu op\u0142acalno\u015bci produkcji. Mo\u017cna stwierdzi\u0107, \u017ce system ten w przypadku wieprzowiny obecnie nie ma a\u017c tak du\u017cego znaczenia, gdy\u017c populacja trzody chlewnej jest wyr\u00f3wnana pod wzgl\u0119dem zawarto\u015bci mi\u0119sa, ale na przestrzeni ostatnich lat, zanim dosz\u0142o do takiej sytuacji, rola klasyfikacji by\u0142a znacz\u0105ca. Kolejnym aspektem produkcji mi\u0119sa jest du\u017ca ilo\u015b\u0107 odpad\u00f3w poprodukcyjnych pochodzenia zwierz\u0119cego, kt\u00f3re musz\u0105 podlega\u0107 utylizacji. Op\u0142acalno\u015b\u0107 produkcji zwierz\u0119cej jest zatem problemem bardzo z\u0142o\u017conym, zale\u017cnym od wielu czynnik\u00f3w i zwykle przyj\u0119te rozwi\u0105zania, kt\u00f3re maj\u0105 przyczyni\u0107 si\u0119 do jej poprawy powinny zale\u017ce\u0107 od indywidualnej oceny dzia\u0142alno\u015bci zak\u0142adu produkcyjnego.<\/p>\n\n\n\n

Wykaz literatury znajduje si\u0119 u autora<\/p>\n\n\n\n

dr Piotr Janiszewski<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wspomniana w tytule optymalizacja koszt\u00f3w ma prowadzi\u0107 do wzrostu zysk\u00f3w i poprawy w rezultacie op\u0142acalno\u015bci produkcji, co jest podstawowym celem dzia\u0142alno\u015bci ka\u017cdego przedsi\u0119biorstwa, niezale\u017cnie od bran\u017cy w jakiej si\u0119 znajduje. Du\u017c\u0105 rol\u0119 maj\u0105 tutaj wszelkie dzia\u0142ania logistyczne wspomagaj\u0105ce decyzyjno\u015b\u0107 i zarz\u0105dzanie ca\u0142\u0105 firm\u0105. Istnieje na rynku wiele dost\u0119pnych funkcjonalnych rozwi\u0105za\u0144, komercyjnych a tak\u017ce opracowa\u0144 naukowych, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6600,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","footnotes":""},"categories":[32,79,35],"tags":[],"class_list":["post-6599","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-mieso","category-technologia"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/foodplace.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6599","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/foodplace.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/foodplace.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6599"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6599\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6601,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6599\/revisions\/6601"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6600"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/foodplace.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6599"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6599"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6599"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}