{"id":6325,"date":"2023-10-06T11:34:12","date_gmt":"2023-10-06T09:34:12","guid":{"rendered":"https:\/\/foodplace.pl\/?p=6325"},"modified":"2023-10-06T11:54:59","modified_gmt":"2023-10-06T09:54:59","slug":"skuteczne-znakowanie-opakowan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/foodplace.pl\/en\/skuteczne-znakowanie-opakowan\/","title":{"rendered":"Skuteczne znakowanie opakowa\u0144"},"content":{"rendered":"

Jak prawid\u0142owo informowa\u0107 konsument\u00f3w o tym, \u017ce opakowanie, w kt\u00f3rym wprowadzamy produkt na rynek posiada cechy przyjazne dla \u015brodowiska (na przyk\u0142ad nadaje si\u0119 do recyklingu), unikaj\u0105c jednoczenie stwierdze\u0144 o znamionach greenwashingu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W p\u0119tli niejasno\u015bci<\/strong>
W poruszaniu si\u0119 w tej zniuansowanej materii pomaga producentom wydany przez stowarzyszenie NATUREEF \u201ePrzewodnik dotycz\u0105cy znakowania opakowa\u0144\u201d. 40-stronicowa publikacja autorstwa dr in\u017c. Karoliny Wiszumirskiej i dr hab. in\u017c. Patrycji Wojciechowskiej, ekspertek NATUREEF i naukowczy\u0144 Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu. Przewodnik dostarcza wiedzy i wskazuje podstawy, z kt\u00f3rych mog\u0105 korzysta\u0107 przedsi\u0119biorcy.
W pierwszej cz\u0119\u015bci bogatej w przyk\u0142ady i ilustracje publikacji znajduj\u0105 si\u0119 informacje na temat rodzaj\u00f3w materia\u0142\u00f3w opakowaniowych i zasad ich oznakowania. W Polsce, zgodnie z Ustaw\u0105 z 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, oznakowanie rodzaju materia\u0142u nie jest obowi\u0105zkowe, a jego wzory okre\u015blono w Rozporz\u0105dzeniu Ministra \u015arodowiska z dnia 3 wrze\u015bnia 2014 r. w sprawie wzor\u00f3w oznakowania opakowa\u0144. Symbole dla poszczeg\u00f3lnych materia\u0142\u00f3w maj\u0105 posta\u0107 tr\u00f3jk\u0105ta uformowanego z trzech \u201egoni\u0105cych si\u0119\u201d strza\u0142ek oraz mog\u0105 zawiera\u0107 skr\u00f3t nazwy materia\u0142u i\/lub cyfr\u0119 (rys. 1). Ich interpretacja przez odbiorc\u00f3w jest niestety r\u00f3\u017cna, co wynika cz\u0119sto z faktu, \u017ce tr\u00f3jk\u0105t uformowany ze strza\u0142ek wizualnie przypomina p\u0119tl\u0119 M\u00f6biusa (rys. 2a i rys. 2b), co mo\u017ce sugerowa\u0107 konsumentom, \u017ce opakowanie nadaje si\u0119 do recyklingu. Tymczasem zgodnie z polskimi przepisami identyfikuj\u0105 one jedynie materia\u0142, z kt\u00f3rego wyprodukowano opakowanie i nie wskazuj\u0105 przydatno\u015bci opakowania do recyklingu.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

Co rozpoznaje konsument?<\/strong>
W Polsce opakowania, kt\u00f3re poddawane s\u0105 recyklingowi mo\u017cna oznakowa\u0107 za pomoc\u0105 wspominanej p\u0119tli M\u00f6biusa, zgodnie z wymaganiami opisanymi w PN-EN ISO 14021:2016-06. Jest to znak nieobowi\u0105zkowy, jednak warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce mo\u017cna go umie\u015bci\u0107 jedynie na tych opakowaniach, dla kt\u00f3rych faktycznie istniej\u0105 dowody na przetwarzanie powstaj\u0105cego z nich odpadu.
Z raportu firmy Interzero, w kt\u00f3rym przeanalizowano znajomo\u015b\u0107 tego znaku wynika jednak, \u017ce rozpoznaje go jedynie ponad 20 procent respondent\u00f3w. Na dodatek, je\u015bli w p\u0119tli M\u00f6biusa lub przy niej wpisana jest warto\u015b\u0107 liczbowa, to znak ten ju\u017c nie informuje o tym, \u017ce opakowanie nadaje si\u0119 do recyklingu, a jedynie wskazuje procentow\u0105 zawarto\u015b\u0107 (zgodnie z podan\u0105 liczb\u0105) recyklatu w opakowaniu. Samodzielne modyfikacje p\u0119tli M\u00f6biusa, tworzone czasami na zlecenie wybranych w\u0142a\u015bcicieli marek, nie s\u0105 rekomendowane, poniewa\u017c mog\u0105 powodowa\u0107 jeszcze wi\u0119ksze trudno\u015bci z ich interpretacj\u0105 przez odbiorc\u00f3w.
Aby uczyni\u0107 oznakowanie bardziej zrozumia\u0142ym, znak p\u0119tli mo\u017cna na opakowaniu uzupe\u0142ni\u0107 o informacj\u0119 wyja\u015bniaj\u0105c\u0105. To dobre rozwi\u0105zanie, ale opisy nale\u017cy sporz\u0105dza\u0107 w oparciu o rzetelne dane i prezentowa\u0107 w zrozumia\u0142y spos\u00f3b.
Z obserwacji i bada\u0144 naukowych autorek Przewodnika wynika, \u017ce dla wi\u0119kszo\u015bci odbiorc\u00f3w niezrozumia\u0142e s\u0105 r\u00f3wnie\u017c oznakowania z unosz\u0105cym si\u0119 pod powierzchni\u0105 wody \u017c\u00f3\u0142wiem, wprowadzone na wybranych opakowaniach produkt\u00f3w zawieraj\u0105cych tworzywa sztuczne, co wynika z transpozycji zapis\u00f3w tzw. dyrektywy Single Use Plastic. Informuj\u0105 one o tym, \u017ce produkt zawiera plastik i nie powinien by\u0107 wyrzucany do frakcji papierowej (np. \u201epapierowe\u201d, powlekane od wewn\u0105trz kubki jednorazowe) oraz o tym czego nie robi\u0107 z opakowaniem (np. nie wyrzuca\u0107 produkt\u00f3w higienicznych do toalety). Nie wskazuj\u0105 jednak, do kt\u00f3rej frakcji wyrzuci\u0107 odpad.<\/p>\n\n\n\n

W\u0142asne symbole i informacje opisowe lubi\u0105 wdra\u017ca\u0107 sieci handlowe. Nie ma w tym nic z\u0142ego, dop\u00f3ki znak jest poprawny i przydatny dla konsumenta. Przeciwie\u0144stwem takiej sytuacji s\u0105 przypadki, w kt\u00f3rych oznaczonego w znaku elementu (np. etykiety) nie da si\u0119 oddzieli\u0107 od butelki, a informacja wskazuje: \u201eodkr\u0119\u0107, rozdziel\u201d.
– Pomocne w ocenie czy nowe oznakowanie opakowania b\u0119dzie zrozumia\u0142e dla konsumenta mog\u0105 by\u0107 badania focusowe, przeprowadzane na grupie os\u00f3b reprezentuj\u0105cych rynek docelowy. Z kolei, w przypadku wynik\u00f3w bada\u0144 uzyskanych na grupie reprezentatywnej wskazuj\u0105cych na to, \u017ce niezrozumia\u0142e jest oznakowanie istotne dla kszta\u0142towania pro\u015brodowiskowych postaw konsument\u00f3w, powinna odby\u0107 si\u0119 odpowiednia kampania spo\u0142eczna \u2013 radzi dr hab. in\u017c. Patrycja Wojciechowska.<\/p>\n\n\n\n

Szukaj\u0105c dobrych praktyk<\/strong>
Autorki Przewodnika podpowiadaj\u0105 kilka zasad dobrego znakowania. Pierwsza odnosi si\u0119 do oznakowania nieobowi\u0105zkowego: \u201eNie wiesz – nie znakuj\u201d, aby nie wprowadza\u0107 w b\u0142\u0105d. Informacje warto tak\u017ce odpowiednio grupowa\u0107 na opakowaniu (np. znak identyfikuj\u0105cy materia\u0142, frakcja, do kt\u00f3rej powinien trafi\u0107 odpad, zawarto\u015b\u0107 recyklatu) zamiast umieszcza\u0107 je w r\u00f3\u017cnych miejscach.
Producenci szukaj\u0105 innowacyjnych rozwi\u0105za\u0144, wprowadzaj\u0105c np. kody QR, kt\u00f3re prowadz\u0105 na stron\u0119 z informacj\u0105 o tym, co zrobi\u0107 z opakowaniem.
– Obserwujemy, \u017ce wielu konsument\u00f3w zniech\u0119ci\u0142o si\u0119 do kod\u00f3w QR, kt\u00f3re cz\u0119sto prowadz\u0105 do nieaktualnych albo niedzia\u0142aj\u0105cych stron. Poza tym s\u0105 osoby, kt\u00f3re nie musz\u0105 sobie z t\u0105 technologi\u0105 sprawnie radzi\u0107. Niemniej m\u0105drze wykorzystane kody QR mog\u0105 sprawnie dzia\u0142a\u0107 wspomagaj\u0105co, na przyk\u0142ad w po\u0142\u0105czeniu z niewielk\u0105 zach\u0119ta finansow\u0105 dla u\u017cytkownik\u00f3w \u2013 ocenia dr in\u017c. Karolina Wiszumirska.<\/p>\n\n\n\n

Unikaj greenwashingu<\/strong>
Z obserwacji ekspertek NATUREEF wynika, \u017ce niekt\u00f3re firmy, znakuj\u0105c opakowania w zakresie wp\u0142ywu na \u015brodowisko i recyklingu pope\u0142niaj\u0105 b\u0142\u0119dy. Istotna jest czytelno\u015b\u0107, rzetelno\u015b\u0107, zrozumia\u0142o\u015b\u0107 i przydatno\u015b\u0107 informacji. Stwierdzenia firm powinny by\u0107 jasne, prawdziwe i uzasadnione, poniewa\u017c nawet wtedy, gdy b\u0142\u0119dy nie s\u0105 efektem z\u0142ej woli, wprowadzanie konsument\u00f3w w b\u0142\u0105d podlega sankcjom prawnym.
Zjawisko to mo\u017ce przybiera\u0107 r\u00f3\u017cn\u0105 form\u0119: od podawania twierdze\u0144 niejasnych (\u201eprzyjazny dla \u015brodowiska\u201d, \u201ezielony\u201d, \u201enaturalny\u201d) lub takich, kt\u00f3rych nie mo\u017cna zweryfikowa\u0107, przez podawanie korzystniejszych ni\u017c w rzeczywisto\u015bci informacji nt. wp\u0142ywu na \u015brodowisko, podawanie informacji nieistotnych lub po prosu fa\u0142szywych.
Jak unikn\u0105\u0107 podejrzenia o greenwashing? Najlepiej korzystaj\u0105c z rzetelnych \u017ar\u00f3de\u0142 wiedzy na temat znakowania opakowa\u0144. Na zapotrzebowanie firm w tym zakresie odpowiada stowarzyszenie NATUREEF, kt\u00f3re opr\u00f3cz wydania Przewodnika organizuje webinaria na ten temat z udzia\u0142em naukowc\u00f3w, in\u017cynier\u00f3w i przedsi\u0119biorc\u00f3w. Zapowiedzi tego typu wydarze\u0144 oraz informacje o publikacjach znale\u017a\u0107 mo\u017cna na stronie organizacji: natureef.pl.<\/a><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

Stowarzyszenie NATUREEF
ul. Cyfrowa 6
71-441 Szczecin
www.natureef.pl<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jak prawid\u0142owo informowa\u0107 konsument\u00f3w o tym, \u017ce opakowanie, w kt\u00f3rym wprowadzamy produkt na rynek posiada cechy przyjazne dla \u015brodowiska (na przyk\u0142ad nadaje si\u0119 do recyklingu), unikaj\u0105c jednoczenie stwierdze\u0144 o znamionach greenwashingu? W p\u0119tli niejasno\u015bciW poruszaniu si\u0119 w tej zniuansowanej materii pomaga producentom wydany przez stowarzyszenie NATUREEF \u201ePrzewodnik dotycz\u0105cy znakowania opakowa\u0144\u201d. 40-stronicowa publikacja autorstwa dr in\u017c. […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6326,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","footnotes":""},"categories":[32,79,35],"tags":[503],"class_list":["post-6325","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-mieso","category-technologia","tag-skuteczne-znakowanie-opakowan"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/foodplace.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6325","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/foodplace.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/foodplace.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6325"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6325\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6328,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6325\/revisions\/6328"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6326"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/foodplace.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6325"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6325"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6325"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}