{"id":5901,"date":"2023-05-10T13:35:44","date_gmt":"2023-05-10T11:35:44","guid":{"rendered":"https:\/\/foodplace.pl\/?p=5901"},"modified":"2023-05-10T13:42:30","modified_gmt":"2023-05-10T11:42:30","slug":"energooszczednosc-produkcji-w-zakladach-miesnych-wybrane-aspekty-i-zagadnienia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/foodplace.pl\/en\/energooszczednosc-produkcji-w-zakladach-miesnych-wybrane-aspekty-i-zagadnienia\/","title":{"rendered":"Energooszcz\u0119dno\u015b\u0107 produkcji w zak\u0142adach mi\u0119snych – wybrane aspekty i zagadnienia"},"content":{"rendered":"

Proces produkcji mi\u0119sa ca\u0142o\u015bciowo wymaga du\u017cych nak\u0142ad\u00f3w energetycznych, kt\u00f3re s\u0105 generowane na wszystkich poszczeg\u00f3lnych etapach. Powszechnie wiadomo, \u017ce w obecnych czasach, gdy tak wa\u017cne jest zapewnienie ci\u0105g\u0142o\u015bci pracy oraz op\u0142acalno\u015bci wytwarzania gotowego produktu, istnieje konieczno\u015b\u0107 poszukiwania rozwi\u0105za\u0144 technologicznych umo\u017cliwiaj\u0105cych przystosowanie si\u0119 do zmiennych warunk\u00f3w, np. ceny energii.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Skuteczna redukcja koszt\u00f3w energii jest zatem niezb\u0119dna dla zwi\u0119kszenia efektywno\u015bci bilansu finansowego przedsi\u0119biorstwa. Dodatkowo nale\u017cy wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119, \u017ce ka\u017cdy przypadek (zak\u0142ad mi\u0119sny) trzeba traktowa\u0107 indywidualnie, gdy\u017c w ka\u017cdym mog\u0105 mie\u0107 zastosowanie inne technologie lub inna jest specyfika produkcji. Istnieje na rynku bran\u017cowym wiele gotowych rozwi\u0105za\u0144 podnosz\u0105cych energooszcz\u0119dno\u015b\u0107 w ca\u0142ym \u0142a\u0144cuchu produkcyjnym. Mo\u017cna na nie spojrze\u0107 z punktu widzenia np. konieczno\u015bci wdro\u017cenia du\u017cych inwestycji i zmiany ca\u0142ych system\u00f3w, lub te\u017c z drugiej strony poszukiwania i implementowania sposob\u00f3w nie wymagaj\u0105cych znacz\u0105cych zmian wyposa\u017cenia zak\u0142adu mi\u0119snego. Z przegl\u0105du literatury bran\u017cowej wynika, \u017ce dobrym sposobem na ustalenie mo\u017cliwych \u017ar\u00f3de\u0142 oszcz\u0119dno\u015bci jest przeprowadzenie w przedsi\u0119biorstwie audytu energetycznego, jako kluczowego kroku do zwi\u0119kszania efektywno\u015bci energetycznej zak\u0142adu mi\u0119snego i uzyskiwania certyfikat\u00f3w na rzecz czystszej produkcji.<\/p>\n\n\n\n

Efektywno\u015b\u0107 energetyczna w warunkach przemys\u0142owych jest g\u0142\u00f3wnym elementem zmiany gospodarki w kierunku jej zr\u00f3wnowa\u017conego, ekologicznego rozwoju. Opisano wyniki przeprowadzonego audytu energetycznego w najwi\u0119kszym zak\u0142adzie mi\u0119snym w Republice Po\u0142udniowej Afryki. Na podstawie uzyskanych rezultat\u00f3w ustalono, \u017ce mo\u017cliwa jest optymalizacja zu\u017cycia energii, w tym przypadku bez konieczno\u015bci przeprowadzania znacz\u0105cych inwestycji strukturalnych, a jedynie oparta na poprawie warunk\u00f3w istniej\u0105cych z dodatkowymi modyfikacjami, kt\u00f3ra zapewni\u0142aby redukcj\u0119 zu\u017cycia energii w procesie produkcji \u017cywno\u015bci o 18% w stosunku do stanu obecnego. Dodatkowo taka zmiana ma korzystny wp\u0142yw na \u015brodowisko naturalne poprzez redukcj\u0119 emisji dwutlenku w\u0119gla i obni\u017cenie tym samym \u015bladu w\u0119glowego. Ponadto, poprzez modelowanie r\u00f3\u017cnych mo\u017cliwych rozwi\u0105za\u0144 i szacowanie skutk\u00f3w, jakie przynosi\u0142yby wprowadzone zmiany, wybrano rozwi\u0105zanie optymalne dla tego zak\u0142adu i obliczono w jak dalekiej perspektywie nowe technologie zaczn\u0105 przynosi\u0107 spodziewane efekty finansowe oraz ekologiczne.<\/p>\n\n\n\n

Opr\u00f3cz wprowadzenia innych, bardziej energooszcz\u0119dnych, rozwi\u0105za\u0144 technologicznych, dzi\u0119ki przeprowadzonym badaniom zalecono r\u00f3wnie\u017c konieczno\u015b\u0107 wykorzystania dodatkowych dzia\u0142a\u0144, dla kt\u00f3rych obliczono oczekiwan\u0105 miesi\u0119czn\u0105 oszcz\u0119dno\u015b\u0107, na podstawie danych pozyskanych w warunkach opisywanego zak\u0142adu produkcyjnego. Wyniki bada\u0144 dowiod\u0142y tak\u017ce, \u017ce mo\u017cliwe jest wdro\u017cenie szeregu rozwi\u0105za\u0144 po\u015brednio wp\u0142ywaj\u0105cych na oszcz\u0119dno\u015b\u0107, jak np. skutecznej izolacji termicznej, usuni\u0119cia nieszczelno\u015bci itp. Wyniki audytu energetycznego powinny stanowi\u0107 o przysz\u0142ej strategii rozwojowej danego przedsi\u0119biorstwa.
W opracowaniu strategii oszcz\u0119dno\u015bci energii i koszt\u00f3w mo\u017cna wykorzysta\u0107 tak\u017ce nowoczesne rozwi\u0105zania informatyczne, jak np. sieci neuronowe. W omawianych badaniach, w kt\u00f3rych badano produkcj\u0119 drobiu, zastosowano w\u0142a\u015bnie tak\u0105 technologie. W procesie budowania modelu sieci neuronowych zebrano dane bazowe od ok 200 producent\u00f3w drobiu. Wyniki opracowania wst\u0119pnego pokaza\u0142y, \u017ce na 1 MJ nak\u0142adu energetycznego poniesionego w procesie produkcji pozyskano 1,9 MJ energii wyj\u015bciowej. Pomimo tego faktu, opracowany algorytm wykaza\u0142 nieefektywne wykorzystanie energii. Szczeg\u00f3lnie niekorzystne by\u0142o wykorzystanie energii pochodz\u0105cej z paliw. Potencjalnie, przy zastosowaniu modelowania neuronowego, dla ka\u017cdego stada kurcz\u0105t (1000 ptak\u00f3w) zu\u017cycie nak\u0142ad\u00f3w energetycznych na ustalonym poziomie docelowym pozwoli\u0142oby zaoszcz\u0119dzi\u0107 318,32 MJ nak\u0142ad\u00f3w energetycznych i 5,59 USD koszt\u00f3w, co w uj\u0119ciu d\u0142ugoterminowym daje znacz\u0105c\u0105 redukcj\u0119 nak\u0142ad\u00f3w finansowych.<\/p>\n\n\n\n

W innych badaniach autorzy z Wielkiej Brytanii badali zu\u017cycie energii, szybko\u015b\u0107 wych\u0142adzania a tak\u017ce wielko\u015b\u0107 ubytk\u00f3w wagowych w procesie ch\u0142odzenia wo\u0142owiny (przechowywane w postaci tusz) w 14 r\u00f3\u017cnych zak\u0142adach mi\u0119snych. Stwierdzono, \u017ce docelow\u0105 temperatur\u0119 wych\u0142adzania mi\u0119sa wo\u0142owego w ka\u017cdym z badanych przedsi\u0119biorstw osi\u0105gano po innym czasie przechowywania. Podobne wyniki uzyskano dla ubytk\u00f3w wagowych, kt\u00f3re wynios\u0142y od 1,1 do 2% po 24 godzinach od uboju oraz od 1,5 do 2,3% po 48 h, a kt\u00f3rych warto\u015b\u0107 znacznie przewy\u017csza\u0142a koszty zu\u017cytej energii. Obliczono, \u017ce \u015brednie roczne zu\u017cycie energii w Wielkiej Brytanii w przemy\u015ble mi\u0119snym wynios\u0142o 113 TJ, co przek\u0142ada si\u0119 na 116 kJ\/kg pozyskanego surowca. Jednak\u017ce, jak podkre\u015blaj\u0105 autorzy opracowania przy zastosowaniu obecnie znanych technologii mo\u017cliwa jest znaczna redukcja tej warto\u015bci, do docelowej szacowanej na poziomie 70 kJ\/kg mi\u0119sa. Je\u015bli we wszystkich zak\u0142adach mi\u0119snych w Wielkiej Brytanii uda\u0142oby si\u0119 osi\u0105gn\u0105\u0107 ten poziom pozwoli\u0142oby to, na zaoszcz\u0119dzenie ok 42 TJ energii rocznie i zwi\u0119kszy\u0142o zyski bran\u017cy o 25%.
Testowano r\u00f3wnie\u017c nowatorski projekt kolektora fotowoltaiczno-termicznego (PVT), do pozyskiwania energii, kt\u00f3ry zosta\u0142 opracowany w \u015br\u00f3dziemnomorskich warunkach klimatycznych. Ca\u0142kowit\u0105 ocen\u0119 projektu technologicznego kolektora PVT przeprowadzono z uwzgl\u0119dnieniem aspekt\u00f3w wydajno\u015bciowych, ekonomicznych i \u015brodowiskowych. Prototypowy projekt PVT sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z czterech blok\u00f3w ch\u0142odz\u0105cych, w kt\u00f3rych woda stanowi\u0142a p\u0142yn roboczy oraz pojemnika wykonanego z pleksiglasu wype\u0142nionego organicznym materia\u0142em zmiennofazowym, czyli np. t\u0142uszczem wieprzowym. System by\u0142 monitorowany przez kilka miesi\u0119cy, po kt\u00f3rych oceniono maksymaln\u0105 osi\u0105gni\u0119t\u0105 og\u00f3ln\u0105 sprawno\u015b\u0107 energetyczn\u0105, kt\u00f3ra w badanych warunkach wynios\u0142a 62,2%. Autorzy opracowania oczekuj\u0105 jednak, \u017ce mo\u017cliwe jest osi\u0105gni\u0119cie \u015bredniej rocznej og\u00f3lnej efektywno\u015bci energetycznej na poziomie ni\u017cszym ni\u017c 50%. Analiza ekonomiczna wykaza\u0142a, \u017ce u\u015bredniony koszt ca\u0142kowitej energii wyprodukowanej z kolektora PVT wyni\u00f3s\u0142by od 0,056 do 0,083 \u20ac\/kWh. Konieczne s\u0105 jednak dalsze badania szczeg\u00f3lnie w zakresie wp\u0142ywu na \u015brodowisko naturalne.
Konieczno\u015b\u0107 i mo\u017cliwo\u015b\u0107 redukcji zu\u017cycia energii wyst\u0119puje na ka\u017cdym etapie produkcji \u017cywno\u015bci. Analizowano wp\u0142yw impulsowych p\u00f3l elektrycznych (PEF) o niskim nat\u0119\u017ceniu, sprz\u0119\u017conych z pras\u0105 mechaniczn\u0105 do odwadniania surowca na przebieg procesu suszenia mi\u0119sa. Wykazano, \u017ce maksymalna efektywno\u015b\u0107 procesu suszenia mi\u0119sa drobiowego z wykorzystaniem wspomnianego pola elektrycznego by\u0142a w temperaturze 80\u00b0C, natomiast najwi\u0119ksza og\u00f3lna oszcz\u0119dno\u015b\u0107 energii, wynosz\u0105ca ok 900 J\/g gotowego wyrobu, stwierdzona zosta\u0142a, gdy mi\u0119so suszono w nieco ni\u017cszej temperaturze, tj. 60\u00b0C oraz przy nast\u0119puj\u0105cych parametrach pr\u0105du: napi\u0119cie 75 V, d\u0142ugo\u015b\u0107 impulsu elektrycznego 7 ms, 300 impuls\u00f3w o cz\u0119stotliwo\u015bci 2 Hz, poni\u017cej 125 kPa ci\u0105g\u0142ego obci\u0105\u017cenia mechanicznego. Wyniki wskazuj\u0105 na potencjalne wykorzystanie badanej technologii do uzyskania oszcz\u0119dno\u015bci energetycznej w procesie suszenia mi\u0119sa drobiowego. Suszenie wspomagane polem elektrycznym mo\u017ce prawdopodobnie zapewni\u0107 wy\u017csz\u0105 efektywno\u015b\u0107 energetyczn\u0105 procesu tak\u017ce dla innych produkt\u00f3w spo\u017cywczych. Podejmowano r\u00f3wnie\u017c pr\u00f3by wykorzystania innych innowacyjnych metod do skr\u00f3cenia czasu i mo\u017cliwo\u015bci obni\u017cenia temperatury w tym opisywanym procesie technologicznym, jak np. mikrofale, promieniowanie, ultrad\u017awi\u0119ki. Stwierdzono, \u017ce o ile te technologie mog\u0105 znale\u017a\u0107 zastosowanie w mniejszej skali produkcji to wysokie zu\u017cycie energii powoduje, \u017ce s\u0105 one nieefektywne w przypadku zwi\u0119kszania ilo\u015bci wytwarzanego surowca. Dlatego te\u017c autorzy podkre\u015blaj\u0105 przysz\u0142o\u015bciow\u0105 rol\u0119 u\u017cycie wspomagaj\u0105cego pola elektrycznego w tym obszarze. Konieczne s\u0105 jednak dalsze badania.<\/p>\n\n\n\n

Ciekawym aspektem s\u0105 badania nad pr\u00f3b\u0105 ograniczenia koszt\u00f3w w produkcji przetworzonego mi\u0119sa za pomoc\u0105 zmian proporcji u\u017cywanych sk\u0142adnik\u00f3w. Jak, powszechnie wiadomo, aby wyprodukowa\u0107 gotowy produkt z mi\u0119sa przetworzonego konieczna jest odpowiednia receptura zawieraj\u0105ca odpowiednie proporcje sk\u0142adnik\u00f3w, tj. mi\u0119sa, t\u0142uszczu, wody, soli, fosforan\u00f3w i przypraw. Ilo\u015b\u0107 tych surowc\u00f3w mo\u017cna zmienia\u0107, ale nale\u017cy uwzgl\u0119dni\u0107 odpowiedni poziom zw\u0142aszcza soli i fosforan\u00f3w. Ponadto, wa\u017cne jest to, \u017ce ka\u017cdy z wymienionych sk\u0142adnik\u00f3w pe\u0142ni inn\u0105 funkcj\u0119, np. zawarto\u015b\u0107 t\u0142uszczu ma zwi\u0105zek z intensywno\u015bci\u0105 smaku, soczysto\u015bci\u0105 a tak\u017ce wp\u0142ywa na krucho\u015b\u0107. Przeprowadzono badania nad gotowym produktem mi\u0119snym, w postaci \u201eszynki prasowanej\u201d. W celu optymalizacji proporcji surowc\u00f3w u\u017cytych w produkcji (chude mi\u0119so, s\u0142onina – t\u0142uszczu, woda) badano r\u00f3\u017cne warianty recepturowe, a\u017c do otrzymania gotowego produktu \u201eszynki prasowanej\u201d, z za\u0142o\u017ceniem d\u0105\u017cenia do minimalizacji ceny i maksymalizacji jako\u015bci prasowanej wieprzowiny.
Stwierdzono, \u017ce niekt\u00f3re warianty pozwalaj\u0105 pozyska\u0107 wyr\u00f3b mi\u0119sny, kt\u00f3ry charakteryzuje si\u0119 ni\u017csz\u0105 cen\u0105, ale ze wzgl\u0119du na gorsze cechy jako\u015bciowe, nie zyska akceptacji konsumenckiej. Z drugiej strony wspomniany produkt o np. najni\u017cszym stosunku t\u0142uszczu i zawarto\u015bci wody charakteryzuje si\u0119 najlepsz\u0105 tekstur\u0119 i kolorem ale koszt jego otrzymania by\u0142 najwy\u017cszy. Zaproponowano, by przy tym specyficznym produkcie mi\u0119snym, jakim jest \u201eszynka prasowana\u201d, w celu wi\u0119kszego efektu oszcz\u0119dno\u015bci koszt\u00f3w receptura mo\u017ce charakteryzowa\u0107 si\u0119 np. wi\u0119ksz\u0105 proporcj\u0105 t\u0142uszczu ale przy tej samej zawarto\u015bci wody. Koszt wytworzenia gotowego produktu mi\u0119snego jest jednak zale\u017cny od wielu czynnik\u00f3w, w tym r\u00f3wnie\u017c od specyfiki i upodoba\u0144 konsument\u00f3w, do kt\u00f3rych produkt ma trafi\u0107.<\/p>\n\n\n\n

W artykule podkre\u015blono konieczno\u015b\u0107 poszukiwania rozwi\u0105za\u0144 technologicznych zapewniaj\u0105cych energooszcz\u0119dno\u015b\u0107 w procesie produkcji mi\u0119sa. Zrezygnowano z opisu rozwi\u0105za\u0144, kt\u00f3re s\u0105 dost\u0119pne na rynku i oferowanych przez firmy komercyjne. Podkre\u015blono, \u017ce do ka\u017cdego zak\u0142adu produkcyjnego nale\u017cy indywidualnie dopasowywa\u0107 dedykowane technologie, a pewnym narz\u0119dziem umo\u017cliwiaj\u0105cym zidentyfikowanie bie\u017c\u0105cych potrzeb jest przeprowadzenie audytu energetycznego do opisu stanu faktycznego. Opisano tak\u017ce wybrane nowoczesne technologie, jak np. sieci neuronowe, pole elektryczne, kt\u00f3re w przysz\u0142o\u015bci mog\u0105 by\u0107 wdro\u017cone w praktyce przemys\u0142owej. Energooszcz\u0119dno\u015b\u0107 to przede wszystkim optymalizacja zysk\u00f3w finansowych ale te\u017c nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 o pozytywnym wp\u0142ywie na \u015brodowisko naturalne.<\/p>\n\n\n\n

Wykaz literatury<\/em>
znajduje si\u0119 u autora.<\/em><\/p>\n\n\n\n

dr Piotr Janiszewski<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Publikacja jest chroniona prawem autorskim.<\/em>
Przedruk tylko za pisemn\u0105 zgod\u0105 wydawcy serwisu.<\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Proces produkcji mi\u0119sa ca\u0142o\u015bciowo wymaga du\u017cych nak\u0142ad\u00f3w energetycznych, kt\u00f3re s\u0105 generowane na wszystkich poszczeg\u00f3lnych etapach. Powszechnie wiadomo, \u017ce w obecnych czasach, gdy tak wa\u017cne jest zapewnienie ci\u0105g\u0142o\u015bci pracy oraz op\u0142acalno\u015bci wytwarzania gotowego produktu, istnieje konieczno\u015b\u0107 poszukiwania rozwi\u0105za\u0144 technologicznych umo\u017cliwiaj\u0105cych przystosowanie si\u0119 do zmiennych warunk\u00f3w, np. ceny energii. Skuteczna redukcja koszt\u00f3w energii jest zatem niezb\u0119dna dla […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5904,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","footnotes":""},"categories":[32,79],"tags":[],"class_list":["post-5901","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-mieso"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/foodplace.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5901","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/foodplace.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/foodplace.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5901"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5901\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5903,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5901\/revisions\/5903"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5904"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/foodplace.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5901"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5901"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5901"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}