{"id":9271,"date":"2026-07-16T08:00:00","date_gmt":"2026-07-16T06:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/foodplace.pl\/?p=9271"},"modified":"2026-07-15T14:40:05","modified_gmt":"2026-07-15T12:40:05","slug":"kontrahent-nie-zaplacil-kolejnej-faktury-prawo-daje-ci-wiecej-narzedzi-niz-myslisz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/kontrahent-nie-zaplacil-kolejnej-faktury-prawo-daje-ci-wiecej-narzedzi-niz-myslisz\/","title":{"rendered":"Kontrahent nie zap\u0142aci\u0142 kolejnej faktury? Prawo daje Ci wi\u0119cej narz\u0119dzi, ni\u017c my\u015blisz"},"content":{"rendered":"

Niezap\u0142acona faktura to nie tylko mo\u017cliwo\u015b\u0107 naliczenia odsetek. Wielu przedsi\u0119biorc\u00f3w, zw\u0142aszcza na pocz\u0105tku swojej dzia\u0142alno\u015bci nie wie, \u017ce przepisy przewiduj\u0105 r\u00f3wnie\u017c dodatkowe instrumenty maj\u0105ce na celu zdyscyplinowa\u0107 nierzetelnych partner\u00f3w handlowych i zach\u0119ci\u0107 ich do terminowego regulowania nale\u017cno\u015bci. Warto zna\u0107 te rozwi\u0105zania, szczeg\u00f3lnie gdy op\u00f3\u017anienia w p\u0142atno\u015bciach staj\u0105 si\u0119 codzienno\u015bci\u0105.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

O odsetkach s\u0142ysza\u0142 niemal ka\u017cdy. Spotykamy si\u0119 z nimi przy kredytach, po\u017cyczkach czy zakupach na raty. Ich celem jest rekompensata za nieterminowe regulowanie nale\u017cno\u015bci, ochrona wierzyciela i kara dla d\u0142u\u017cnika wraz z motywacj\u0105 dla niego do uregulowania zaleg\u0142o\u015bci. Znacznie mniej znanym rozwi\u0105zaniem jest zwrot koszt\u00f3w odzyskiwania nale\u017cno\u015bci. Ten instrument r\u00f3wnie\u017c ma zach\u0119ca\u0107 kontrahent\u00f3w do terminowego regulowania zobowi\u0105za\u0144 i wspiera\u0107 bie\u017c\u0105c\u0105 p\u0142ynno\u015b\u0107 obrotu gospodarczego. Zosta\u0142 przewidziany w ustawie z 8 marca 2013 r. o przeciwdzia\u0142aniu nadmiernym op\u00f3\u017anieniom w transakcjach handlowych.<\/p>\n\n\n\n

Na czym polega zwrot koszt\u00f3w odzyskiwania nale\u017cno\u015bci<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Rozwi\u0105zanie to stanowi rekompensat\u0119 za koszty odzyskiwania nale\u017cno\u015bci. Przys\u0142uguje ono wierzycielowi i to bez konieczno\u015bci wcze\u015bniejszego wzywania d\u0142u\u017cnika do zap\u0142aty. Mo\u017ce by\u0107 dochodzone niezale\u017cnie od odsetek za op\u00f3\u017anienie, a wi\u0119c nie nale\u017cy traktowa\u0107 tych rozwi\u0105za\u0144 jako wzajemnie wykluczaj\u0105cych si\u0119. Id\u0105c dalej, polskie prawo sztywno przewiduje ich wysoko\u015b\u0107 – r\u00f3wnowarto\u015b\u0107 okre\u015blonej kwoty wyra\u017conej w euro, uzale\u017cnionej od warto\u015bci \u015bwiadczenia b\u0119d\u0105cego przedmiotem transakcji handlowej. Jest to:<\/p>\n\n\n\n

– 40 euro \u2013 gdy warto\u015b\u0107 \u015bwiadczenia pieni\u0119\u017cnego nie przekracza 5000 z\u0142otych;<\/p>\n\n\n\n

– 70 euro \u2013 gdy warto\u015b\u0107 \u015bwiadczenia pieni\u0119\u017cnego jest wy\u017csza ni\u017c 5000 z\u0142otych, ale ni\u017csza ni\u017c 50 000 z\u0142otych;<\/p>\n\n\n\n

– 100 euro \u2013 gdy warto\u015b\u0107 \u015bwiadczenia pieni\u0119\u017cnego jest r\u00f3wna lub wy\u017csza od 50 000 z\u0142otych.<\/p>\n\n\n\n

Wyliczenie tej rekompensaty nie nastr\u0119cza tym samym wi\u0119kszych trudno\u015bci – w przeciwie\u0144stwie do niekt\u00f3rych innych instrument\u00f3w prawnych nie wymaga skomplikowanych kalkulacji. Zak\u0142ad mi\u0119sny wystawi\u0142 kontrahentowi faktur\u0119 na 12 000 z\u0142 z terminem p\u0142atno\u015bci 14 dni, a nale\u017cno\u015b\u0107 nie zosta\u0142a uregulowana w terminie. Wierzyciel mo\u017ce domaga\u0107 si\u0119 nie tylko zap\u0142aty 12 000 z\u0142, ale r\u00f3wnie\u017c odsetek za op\u00f3\u017anienie i do tego rekompensaty odpowiadaj\u0105cej r\u00f3wnowarto\u015bci 70 euro. Od razu warto odpowiedzie\u0107 na cz\u0119sto pojawiaj\u0105ce si\u0119 pytanie praktyczne. Not\u0119 ksi\u0119gow\u0105 mo\u017cna wystawi\u0107 w walucie polskiej, przeliczaj\u0105c kwot\u0119 rekompensaty na z\u0142ot\u00f3wki.<\/p>\n\n\n\n

Jest kilka istotnych kwestii, o kt\u00f3rych nale\u017cy pami\u0119ta\u0107.<\/p>\n\n\n\n

– Po pierwsze, rekompensata za koszty odzyskiwania nale\u017cno\u015bci przys\u0142uguje wy\u0142\u0105cznie w transakcjach handlowych zawieranych pomi\u0119dzy przedsi\u0119biorcami. Wynika to wprost z przepis\u00f3w ustawy.<\/p>\n\n\n\n

– Po drugie \u2013 i jest to kwestia znacznie wa\u017cniejsza w realiach prowadzenia biznesu \u2013 wierzyciel nie musi wykazywa\u0107, \u017ce rzeczywi\u015bcie poni\u00f3s\u0142 koszty odzyskiwania nale\u017cno\u015bci. Potwierdza to zar\u00f3wno tre\u015b\u0107 ustawy, jak i ugruntowane orzecznictwo s\u0105dowe.<\/p>\n\n\n\n

Oczywi\u015bcie w wielu przypadkach takie koszty faktycznie wyst\u0119puj\u0105. Mog\u0105 obejmowa\u0107 czas po\u015bwi\u0119cony na monitowanie d\u0142u\u017cnika (konieczno\u015b\u0107 zap\u0142aty wtedy pracownikowi za podj\u0119te dzia\u0142ania), przygotowywanie wezwa\u0144 do zap\u0142aty, prowadzenie korespondencji, wydatki zwi\u0105zane ze skorzystaniem z pomocy kancelarii prawnej lub firmy windykacyjnej. Zdarzaj\u0105 si\u0119 jednak sytuacje, w kt\u00f3rych koszty te s\u0105 znikome. Nie ma to jednak decyduj\u0105cego znaczenia dla powstania uprawnienia do rekompensaty. W praktyce jest to instrument dyscyplinuj\u0105cy d\u0142u\u017cnik\u00f3w, a nie dok\u0142adny zwrot konkretnych wydatk\u00f3w wierzyciela. Ekwiwalent nale\u017cy si\u0119 automatycznie jako zrycza\u0142towana rekompensata, a podstawow\u0105 przes\u0142ank\u0105 jest up\u0142yw terminu p\u0142atno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Wysokie koszty odzyskiwania nale\u017cno\u015bci<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Odwr\u00f3\u0107my sytuacj\u0119. Za\u0142\u00f3\u017cmy, \u017ce zaleg\u0142o\u015bci s\u0105 jednak znaczne i niezb\u0119dnym staje si\u0119 skorzystanie z pomocy zawodowego pe\u0142nomocnika. 100 euro, kt\u00f3re przewiduj\u0105 przepisy staj\u0105 si\u0119 niewielkim dodatkiem do rzeczywistych koszt\u00f3w. W takiej sytuacji wierzycielowi przys\u0142uguje zwrot koszt\u00f3w w uzasadnionej wysoko\u015bci. To rozs\u0105dne rozwi\u0105zanie, poniewa\u017c rzeczywiste koszty windykacji potrafi\u0105 by\u0107 znacz\u0105ce. Oczywi\u015bcie w takim przypadku nie obejdzie si\u0119 ju\u017c bez dokument\u00f3w potwierdzaj\u0105cych poniesione wydatki.<\/p>\n\n\n\n

Z drugiej strony znajomo\u015b\u0107 tych regulacji jest wa\u017cna tak\u017ce dla d\u0142u\u017cnik\u00f3w. Mo\u017ce si\u0119 bowiem zdarzy\u0107, \u017ce otrzymamy wezwanie do zap\u0142aty obejmuj\u0105ce jedynie podstawow\u0105 rekompensat\u0119 w wysoko\u015bci 40, 70 lub 100 euro. Uregulujemy nale\u017cno\u015b\u0107, uznaj\u0105c, \u017ce to koniec problemu i sprawa zosta\u0142a definitywnie zamkni\u0119ta. \u2026a po pewnym czasie mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 kolejne pismo, w kt\u00f3rym druga strona za\u017c\u0105da dodatkowo kilku tysi\u0119cy z\u0142otych tytu\u0142em koszt\u00f3w obs\u0142ugi prawnej, czy dzia\u0142a\u0144 windykacyjnych. Zawsze wi\u0119c niezb\u0119dna jest dok\u0142adna analiza sytuacji.<\/p>\n\n\n\n

Niedoskona\u0142o\u015b\u0107 przepis\u00f3w<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Nikt nie wie lepiej ni\u017c przedsi\u0119biorcy, \u017ce przepisy prawa nie zawsze s\u0105 wolne od w\u0105tpliwo\u015bci interpretacyjnych. W omawianym temacie przez d\u0142ugi czas spory budzi\u0142a mi\u0119dzy innymi kwestia terminu przedawnienia tego roszczenia. W\u0105tpliwo\u015bci te musia\u0142o rozstrzygn\u0105\u0107 orzecznictwo s\u0105dowe. W odniesieniu do transakcji handlowych opartych na umowie sprzeda\u017cy przyj\u0119to, \u017ce roszczenie o rekompensat\u0119 przedawnia si\u0119 co do zasady z up\u0142ywem 3 lat, zgodnie z art. 118 Kodeksu cywilnego, a wi\u0119c tak jak inne roszczenia zwi\u0105zane z prowadzeniem dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej. Nie oznacza to jednak, \u017ce termin ten zawsze b\u0119dzie identyczny. Mo\u017cliwe s\u0105 sytuacje, w kt\u00f3rych zastosowanie znajdzie przepis szczeg\u00f3lny przewiduj\u0105cy odmienny okres przedawnienia. W zale\u017cno\u015bci od okoliczno\u015bci mo\u017ce on by\u0107 zar\u00f3wno kr\u00f3tszy, jak i d\u0142u\u017cszy od og\u00f3lnego trzyletniego terminu.<\/p>\n\n\n\n

Uchylenie si\u0119 od obowi\u0105zku zap\u0142aty rekompensaty<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Chc\u0105c oceni\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 obrony przed obowi\u0105zkiem zap\u0142aty rekompensaty, opr\u00f3cz podnoszenia kwestii przedawnienia, warto si\u0119gn\u0105\u0107 do bardziej og\u00f3lnych zasad prawa cywilnego. Kodeks Cywilny  w art. 5 stanowi, \u017ce \u201enie mo\u017cna czyni\u0107 ze swego prawa u\u017cytku, kt\u00f3ry by by\u0142 sprzeczny ze spo\u0142eczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego. Takie dzia\u0142anie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uwa\u017cane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony\u201d. Przepis ten nale\u017cy do fundamentalnych zasad prawa cywilnego, cho\u0107 w praktyce bywa trudny do zrozumienia. Najpro\u015bciej m\u00f3wi\u0105c, nie ka\u017cde dzia\u0142anie w pierwszej chwili zgodne z przepisami b\u0119dzie zas\u0142ugiwa\u0142o na ochron\u0119. Zdarzaj\u0105 si\u0119 sytuacje, w kt\u00f3rych korzystanie z przys\u0142uguj\u0105cego prawa wywo\u0142uje uzasadniony sprzeciw, poniewa\u017c prowadzi do rezultat\u00f3w odbieranych jako niesprawiedliwe lub oderwane od celu regulacji. Na gruncie rekompensaty za koszty odzyskiwania nale\u017cno\u015bci argument ten bywa podnoszony mi\u0119dzy innymi wtedy, gdy wierzyciel dochodzi rycza\u0142towej kwoty 40, 70 lub 100 euro przy roszczeniach o znikomej warto\u015bci albo gdy op\u00f3\u017anienie w zap\u0142acie by\u0142o minimalne (kilka dni). Mo\u017cna w\u00f3wczas argumentowa\u0107, \u017ce instytucja ta nie zosta\u0142a stworzona po to, aby stanowi\u0107 dodatkowe \u017ar\u00f3d\u0142o regularnego dochodu dla wierzyciela, a konieczno\u015b\u0107 zap\u0142aty prowadzi\u0142aby do odej\u015bcia od celu, dla kt\u00f3rego j\u0105 przewidziano.<\/p>\n\n\n\n

Nale\u017cy jednak zachowa\u0107 ostro\u017cno\u015b\u0107. Ka\u017cdy prawnik powie, \u017ce art. 5 KC jest instrumentem wyj\u0105tkowym i nie powinien by\u0107 traktowany jako uniwersalna odpowied\u017a na ka\u017cde roszczenie. W szczeg\u00f3lno\u015bci nie mo\u017cna zak\u0142ada\u0107, \u017ce samo niewielkie op\u00f3\u017anienie w p\u0142atno\u015bci lub niewielka warto\u015b\u0107 nale\u017cno\u015bci automatycznie przes\u0105dza o nadu\u017cyciu prawa przez wierzyciela. W tym przypadku jest podobnie. Co wi\u0119cej, Trybuna\u0142 Sprawiedliwo\u015bci Unii Europejskiej wskaza\u0142, \u017ce s\u0105dy nie mog\u0105 oddala\u0107 pow\u00f3dztw o zap\u0142at\u0119 rekompensaty wy\u0142\u0105cznie z tego powodu, \u017ce op\u00f3\u017anienie by\u0142o nieznaczne lub \u017ce kwota nale\u017cno\u015bci by\u0142a niewielka. Oznacza to, \u017ce ka\u017cda sprawa wymaga indywidualnej oceny.<\/p>\n\n\n\n

Kluczowe mog\u0105 by\u0107 takie okoliczno\u015bci jak charakter i d\u0142ugo\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142pracy pomi\u0119dzy stronami, cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 wyst\u0119powania op\u00f3\u017anie\u0144, skala narusze\u0144 obowi\u0105zk\u00f3w p\u0142atniczych, fakt p\u00f3\u017aniejszego uregulowania wszystkich nale\u017cno\u015bci czy te\u017c zachowanie stron po powstaniu zaleg\u0142o\u015bci. Dopiero analiza specyfiki danej sprawy pozwala oceni\u0107, czy powo\u0142anie si\u0119 na art. 5 KC ma realne szanse powodzenia.<\/p>\n\n\n\n

adw. Micha\u0142 Grodzki<\/strong><\/em>
apl. adw. Ewa Wi\u015bniewska<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Niezap\u0142acona faktura to nie tylko mo\u017cliwo\u015b\u0107 naliczenia odsetek. Wielu przedsi\u0119biorc\u00f3w, zw\u0142aszcza na pocz\u0105tku swojej dzia\u0142alno\u015bci nie wie, \u017ce przepisy przewiduj\u0105 r\u00f3wnie\u017c dodatkowe instrumenty maj\u0105ce na celu zdyscyplinowa\u0107 nierzetelnych partner\u00f3w handlowych i zach\u0119ci\u0107 ich do terminowego regulowania nale\u017cno\u015bci. Warto zna\u0107 te rozwi\u0105zania, szczeg\u00f3lnie gdy op\u00f3\u017anienia w p\u0142atno\u015bciach staj\u0105 si\u0119 codzienno\u015bci\u0105. O odsetkach s\u0142ysza\u0142 niemal ka\u017cdy. Spotykamy […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9272,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","footnotes":""},"categories":[32],"tags":[],"class_list":["post-9271","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9271","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9271"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9271\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9273,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9271\/revisions\/9273"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9272"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9271"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9271"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9271"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}