{"id":9253,"date":"2026-07-09T08:00:00","date_gmt":"2026-07-09T06:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/foodplace.pl\/?p=9253"},"modified":"2026-07-07T11:14:42","modified_gmt":"2026-07-07T09:14:42","slug":"jak-zwalczyc-salmonelle-na-fermie-drobiu-praktyczny-poradnik-dla-hodowcow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/jak-zwalczyc-salmonelle-na-fermie-drobiu-praktyczny-poradnik-dla-hodowcow\/","title":{"rendered":"Jak zwalczy\u0107 salmonell\u0119 na fermie drobiu? Praktyczny poradnik dla hodowc\u00f3w"},"content":{"rendered":"

Co roku w Unii Europejskiej rejestruje si\u0119 dziesi\u0105tki tysi\u0119cy potwierdzonych przypadk\u00f3w salmonellozy u ludzi. Jaja i produkty jajeczne nadal znajduj\u0105 si\u0119 w\u015br\u00f3d g\u0142\u00f3wnych \u017ar\u00f3de\u0142 zaka\u017ce\u0144. Chocia\u017c sektor drobiarski poczyni\u0142 w ostatnich dekadach ogromny post\u0119p dzi\u0119ki obowi\u0105zkowym programom monitoringu, krajowym planom zwalczania oraz restrykcyjnym wymaganiom eksportowym, salmonella wci\u0105\u017c pozostaje jednym z najwa\u017cniejszych zagro\u017ce\u0144 mikrobiologicznych w produkcji jaj.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Zmieni\u0142a si\u0119 jednak skala i charakter problemu. Coraz wi\u0119kszym wyzwaniem staj\u0105 si\u0119 szczepy wykazuj\u0105ce wy\u017csz\u0105 odporno\u015b\u0107 \u015brodowiskow\u0105, zdolno\u015b\u0107 do przetrwania w trudnych warunkach oraz tworzenia biofilm\u00f3w, kt\u00f3re utrudniaj\u0105 skuteczn\u0105 dezynfekcj\u0119 instalacji, powierzchni i system\u00f3w produkcyjnych. W praktyce oznacza to, \u017ce nawet dobrze prowadzone fermy musz\u0105 stale aktualizowa\u0107 procedury bioasekuracji i higieny \u015brodowiska produkcyjnego.<\/p>\n\n\n\n

W Polsce, jako kraju produkuj\u0105cym rocznie miliardy jaj na potrzeby rynku krajowego i eksportu, utrzymanie statusu wolnego od Salmonella Enteritidis i Salmonella Typhimurium w stadach niosek oraz brojler\u00f3w jest nie tylko wymogiem prawnym, ale r\u00f3wnie\u017c du\u017cym wyzwaniem organizacyjnym. W tym przypadku nie funkcjonuje system limit\u00f3w. Obowi\u0105zuje zasada zero-jedynkowa: wynik jest albo dodatni, albo ujemny.<\/p>\n\n\n\n

Wykrycie serotyp\u00f3w obj\u0119tych obowi\u0105zkowym zwalczaniem stanowi podstaw\u0119 do likwidacji stada oraz utylizacji ptak\u00f3w i jaj. Dla hodowcy oznacza to nie tylko ogromne straty finansowe, ale r\u00f3wnie\u017c ryzyko d\u0142ugotrwa\u0142ych konsekwencji organizacyjnych i wizerunkowych.<\/p>\n\n\n\n

Z naszego do\u015bwiadczenia wynika, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 ognisk na fermach, kt\u00f3re obs\u0142ugujemy lub do kt\u00f3rych trafiamy ju\u017c po wykryciu problemu, nie jest efektem jednej dramatycznej wpadki. To raczej suma drobnych zaniedba\u0144, kt\u00f3re narastaj\u0105 przez tygodnie lub miesi\u0105ce: skr\u00f3cony czas mycia, niedok\u0142adnie zdezynfekowana skrzynka transportowa, szkodniki niezwalczane przez zbyt d\u0142ugi czas czy piskl\u0119ta kupione od integratora bez weryfikacji wynik\u00f3w \u015brodowiskowych.<\/p>\n\n\n\n

Niedoceniane czynniki ryzyka zaka\u017ce\u0144 salmonell\u0105 na fermie drobiu<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Po ponad dwudziestu latach do\u015bwiadcze\u0144 firmy Investachem we wsp\u00f3\u0142pracy z fermami drobiu powsta\u0142a w\u0142asna lista \u201ecichych ryzyk\u201d, czyli czynnik\u00f3w, kt\u00f3re hodowcy cz\u0119sto bagatelizuj\u0105 a\u017c do momentu uzyskania dodatnich wynik\u00f3w monitoringu.<\/p>\n\n\n\n

– Wielowiekowa struktura stada. Fermy utrzymuj\u0105ce kilka grup wiekowych jednocze\u015bnie i w bezpo\u015brednim s\u0105siedztwie maj\u0105 wyra\u017anie wy\u017csze ryzyko krzy\u017cowej transmisji salmonelli. Starsze stada mog\u0105 stanowi\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142o zaka\u017cenia dla nowo wprowadzanych piskl\u0105t.<\/p>\n\n\n\n

– Zaniechanie weryfikacji po remoncie. Wiele ferm przeprowadza oczyszczanie i dezynfekcj\u0119 rzetelnie, ale nie sprawdza skuteczno\u015bci tych dzia\u0142a\u0144 przed ponownym zasiedleniem. Brak wymaz\u00f3w \u015brodowiskowych po remoncie to w praktyce dzia\u0142anie po omacku.<\/p>\n\n\n\n

– D\u0142ugi czas przebywania jaj w zakurzonym \u015brodowisku. Im d\u0142u\u017cej jaja pozostaj\u0105 na ta\u015bmie w ciep\u0142ym i zapylonym kurniku, tym wi\u0119ksze ryzyko penetracji przez pory skorupki. Szybki zbi\u00f3r oraz ch\u0142odzenie nie s\u0105 fanaberi\u0105 \u2013 to wa\u017cny element ograniczania ryzyka mikrobiologicznego.<\/p>\n\n\n\n

– Rezygnacja z preparat\u00f3w \u015brodowiskowych \u201ebo nie wida\u0107 efektu\u201d. Preparaty oparte na zasadzie wykluczenia konkurencyjnego, probiotyki czy kwasy organiczne dzia\u0142aj\u0105 w tle, dlatego ich skuteczno\u015b\u0107 nie zawsze jest widoczna w codziennej obserwacji. Wielu hodowc\u00f3w rezygnuje z nich przy pierwszym ci\u0119ciu koszt\u00f3w, nie zdaj\u0105c sobie sprawy, \u017ce usuwa w ten spos\u00f3b jedn\u0105 z warstw ochronnych.<\/p>\n\n\n\n

– Nieudokumentowana kontrola szkodnik\u00f3w. Ustna umowa z deratyzatorem, bez protoko\u0142\u00f3w z wizyt, map rozmieszczenia pu\u0142apek oraz raport\u00f3w dotycz\u0105cych wykrycia i zwalczania gryzoni, to proszenie si\u0119 o problemy zar\u00f3wno ze strony salmonelli, jak i podczas kontroli inspekcyjnych.<\/p>\n\n\n\n

Higiena mi\u0119dzy rzutami na fermie drobiu – jak przeprowadzi\u0107 j\u0105 przy wyst\u0119powaniu salmonelli?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

To jeden z filar\u00f3w, w kt\u00f3rym r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy fermami z problemami a tymi bez problem\u00f3w jest najbardziej widoczna. I to w\u0142a\u015bnie tu mamy najwi\u0119ksze do\u015bwiadczenie jako dostawcy preparat\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Zasada all-in \/ all-out<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tam, gdzie to mo\u017cliwe, ca\u0142y cykl produkcyjny powinien obejmowa\u0107 jeden kurnik w modelu all-in\/all-out \u2013 ca\u0142kowite zasiedlenie, pe\u0142ny cykl, ca\u0142kowite opr\u00f3\u017cnienie. Systemy wielowiekowe dramatycznie zwi\u0119kszaj\u0105 ryzyko przetrwania i transmisji salmonelli.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

Protok\u00f3\u0142 czyszczenia i dezynfekcji<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W\u0142a\u015bciwy protok\u00f3\u0142 obejmuje nast\u0119puj\u0105ce etapy \u2014 w tej kolejno\u015bci, bez skracania:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1. Usuni\u0119cie paszy i ptak\u00f3w.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Obornik, \u015bci\u00f3\u0142ka, resztki paszy musz\u0105 by\u0107 usuni\u0119te mechanicznie. Im mniej materii organicznej, tym skuteczniejsza dezynfekcja.<\/p>\n\n\n\n


2. Suche sprz\u0105tanie.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Usuni\u0119cie kurzu, paj\u0119czyn, resztek \u015bci\u00f3\u0142ki ze wszystkich powierzchni \u2013 sufitu, \u015bcian, przeno\u015bnik\u00f3w, gniazd. Uwaga: kurz usuni\u0119ty mechanicznie mo\u017ce wzbi\u0107 si\u0119 i osi\u0105\u015b\u0107 gdzie indziej \u2013 praca powinna przebiega\u0107 od g\u00f3ry do do\u0142u.<\/p>\n\n\n\n

3. Namoczenie.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Twarde powierzchnie powinny by\u0107 zamoczone przez kilkana\u015bcie minut a Czasami nawet kilka godzin przed myciem w\u0142a\u015bciwym \u2014 u\u0142atwia to oddzielenie stwardnia\u0142ych zabrudze\u0144.<\/p>\n\n\n\n

4. Mycie wod\u0105 pod ci\u015bnieniem z detergentem.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Mycie detergentem alkalicznym rozbija t\u0142uszcze i bia\u0142ka, kt\u00f3re chroni\u0105 salmonell\u0119 przed \u015brodkiem dezynfekcyjnym. Bez detergentu samo ci\u015bnienie wody przenosi bakterie, a nie je eliminuje.<\/p>\n\n\n\n

5. Sp\u0142ukanie i osuszenie.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u015arodek dezynfekcyjny musi dotrze\u0107 do czystej powierzchni. Dezynfekcj\u0119 w formie oprysku nanosi si\u0119 na such\u0105 powierzchni\u0119, natomiast \u015brodki myj\u0105ce, np. pian\u0119, nanosi si\u0119 na powierzchni\u0119 wilgotn\u0105, lecz nie mokr\u0105 Ka\u0142u\u017ce stoj\u0105cej wody rozcie\u0144czaj\u0105 \u015brodek.<\/p>\n\n\n\n

6. Dezynfekcja.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wyb\u00f3r \u015brodka powinien by\u0107 uzasadniony spektrum dzia\u0142ania i warunkami panuj\u0105cymi w budynku. Podchloryn, kwas nadoctowy, aldehydy, aminy czwartorz\u0119dowe, sole amoniowe, ka\u017cdy ma inne w\u0142a\u015bciwo\u015bci, inne ograniczenia i inn\u0105 kompatybilno\u015b\u0107 z materia\u0142ami. Wa\u017cny jest czas dzia\u0142ania, temperatura i st\u0119\u017cenie robocze. Wszystkie parametry musz\u0105 by\u0107 przestrzegane.<\/p>\n\n\n\n

Fumigacja (opcjonalnie).<\/p>\n\n\n\n

W przypadku budynk\u00f3w z trudno dost\u0119pnymi przestrzeniami (strychy, izolacja, kable) zapis preparatami termostabilnymi lub innymi preparatami gazowymi mo\u017ce dotrze\u0107 tam, gdzie dezynfekcja \u201e na mokro\u201d w formie oprysku nie si\u0119gnie.<\/p>\n\n\n\n

7. Weryfikacja.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Po zako\u0144czeniu protoko\u0142u \u2013 wymaz \u015brodowiskowy (kurz z trudno dost\u0119pnych miejsc: przestrzenie poddasza, kana\u0142y kablowe, rejony wok\u00f3\u0142 silnik\u00f3w). Je\u015bli wyniki s\u0105 pozytywne \u2013 powt\u00f3rka. Przed zasiedleniem nowe stado powinno trafia\u0107 do \u015brodowiska z potwierdzonym wynikiem ujemnym.<\/p>\n\n\n\n

Wnioski z praktyki pracy z fermami drobiu<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Skuteczna kontrola salmonelli opiera si\u0119 przede wszystkim na dobrze zorganizowanych procedurach, a nie na pojedynczych rozwi\u0105zaniach. Regularna bioasekuracja, systematyczne dzia\u0142ania higieniczne oraz w\u0142a\u015bciwy nadz\u00f3r nad dokumentacj\u0105 maj\u0105 kluczowe znaczenie dla ograniczenia ryzyka. Istotn\u0105 rol\u0119 odgrywa tak\u017ce zaanga\u017cowanie personelu i przestrzeganie ustalonych zasad na co dzie\u0144. W praktyce fermy osi\u0105gaj\u0105ce stabilne wyniki to te, kt\u00f3re traktuj\u0105 zarz\u0105dzanie ryzykiem jako sta\u0142y element produkcji, a nie jednorazowe dzia\u0142anie. Salmonella nie jest wyrokiem, lecz impulsem do uporz\u0105dkowania proces\u00f3w i budowy trwa\u0142ej odporno\u015bci produkcji.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Co roku w Unii Europejskiej rejestruje si\u0119 dziesi\u0105tki tysi\u0119cy potwierdzonych przypadk\u00f3w salmonellozy u ludzi. Jaja i produkty jajeczne nadal znajduj\u0105 si\u0119 w\u015br\u00f3d g\u0142\u00f3wnych \u017ar\u00f3de\u0142 zaka\u017ce\u0144. Chocia\u017c sektor drobiarski poczyni\u0142 w ostatnich dekadach ogromny post\u0119p dzi\u0119ki obowi\u0105zkowym programom monitoringu, krajowym planom zwalczania oraz restrykcyjnym wymaganiom eksportowym, salmonella wci\u0105\u017c pozostaje jednym z najwa\u017cniejszych zagro\u017ce\u0144 mikrobiologicznych w produkcji jaj. Zmieni\u0142a […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9254,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","footnotes":""},"categories":[32,125,79,35],"tags":[],"class_list":["post-9253","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-food-safety","category-mieso","category-technologia"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9253","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9253"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9253\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9255,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9253\/revisions\/9255"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9254"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9253"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9253"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9253"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}