{"id":8701,"date":"2025-12-29T08:05:00","date_gmt":"2025-12-29T07:05:00","guid":{"rendered":"https:\/\/foodplace.pl\/?p=8701"},"modified":"2025-12-16T13:28:21","modified_gmt":"2025-12-16T12:28:21","slug":"biala-rdza-korozja-cynku-w-ukladach-chlodzenia-metody-zapobiegania-i-technologie-naprawy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/biala-rdza-korozja-cynku-w-ukladach-chlodzenia-metody-zapobiegania-i-technologie-naprawy\/","title":{"rendered":"BIA\u0141A RDZA \u2013 korozja cynku w uk\u0142adach ch\u0142odzenia metody zapobiegania i technologie naprawy"},"content":{"rendered":"

Wiele urz\u0105dze\u0144 w ch\u0142odnictwie jest wykonanych ze stali ocynkowanych. S\u0105 nimi na przyk\u0142ad: wie\u017ce ch\u0142odnicze i skraplacze amoniaku pracuj\u0105ce w systemach otwartych z natryskiem i odparowaniem wody. Przewa\u017cnie wykonane s\u0105 one ze stali ocynkowanej, rzadko ze stali odpornych na korozj\u0119. Stal ocynkowana to pewien kompromis miedzy cen\u0105, a czasem eksploatacji urz\u0105dze\u0144. Zadaniem cynku jest ochrona antykorozyjna stali. Cynk jest anod\u0105 w stosunku do stali, kt\u00f3ra jest katod\u0105, w tak wytworzonym ogniwie galwanicznym. Cynk ulega powolnemu roztwarzaniu, wskutek dzia\u0142ania ogniwa elektrochemicznego cynk \u2013 woda \u2013 stal, chroni\u0105c w ten spos\u00f3b katodowo stal (w efekcie przep\u0142ywu pr\u0105du elektrycznego), we wszelkich nieci\u0105g\u0142o\u015bciach pow\u0142oki cynkowej.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dzi\u0119ki temu procesowi na powierzchni stali ocynkowanej w pierwszym okresie ekspozycji brak jest rdzawych plam. W czasie eksploatacji, na powierzchni cynkowej, wytwarza si\u0119 pasywna warstewka tlenku oraz w\u0119glanu cynku, szczelna i odporna na korozj\u0119 w \u015brodowisku wody obiegowej, w ch\u0142odniach wyparnych i skraplaczach natryskowo \u2013 wyparnych.
Je\u015bli jednak, w okresie wczesnej pracy instalacji, nie wytworzy si\u0119 pasywna warstewka np. w wodzie obiegowej zawieraj\u0105cej znaczne ilo\u015bci chlork\u00f3w i siarczan\u00f3w (ponad 300 mg\/l), a przy tym o wysokim pH (ponad 8,5), w\u00f3wczas dochodzi do korozji cynku. Obrazem korozji na pocz\u0105tku procesu s\u0105 punktowe wykwity bia\u0142ych osad\u00f3w na powierzchni ocynkowanej, natomiast w okresie p\u00f3\u017aniejszym nawet ca\u0142a powierzchnia mo\u017ce zosta\u0107 pokryta warstewk\u0105 bia\u0142ych tlenk\u00f3w cynku. Obrazy korozji pokazano na fotografiach Fot. 1 b oraz Fot. 2.
Ze wzgl\u0119du na kolor osadu tlenku cynku, ten rodzaj korozji nazywamy \u201ebia\u0142\u0105 rdz\u0105\u201d. Jest ona niezwykle niebezpieczna, gdy\u017c w ci\u0105gu kilku miesi\u0119cy mo\u017ce doprowadzi\u0107 do ca\u0142kowitego odcynkowania powierzchni stalowej i kontaktu stalowej niechronionej powierzchni z wod\u0105. B\u0119dziemy mieli w\u00f3wczas do czynienia ju\u017c z klasyczn\u0105 korozj\u0105 stali w formie rdzawych osad\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

Zapobieganie korozji cynku<\/strong>
Nowe urz\u0105dzenie, wie\u017ca lub skraplacz wyparny, powinno ju\u017c na etapie produkcji zosta\u0107 pokryte pasywn\u0105 warstw\u0105, zabezpieczaj\u0105c\u0105 cynk przed korozj\u0105. Eksploatator urz\u0105dzenia powinien by\u0107 powiadomiony jak\u0105 technologi\u0105 warstwa pasywna zosta\u0142a wytworzona. W zasadzie s\u0105 mo\u017cliwe dwie technologie zabezpieczenia: metoda chromianowa, przy u\u017cyciu zwi\u0105zku chromu VI lub chromu III, lub metoda polimerowa polegaj\u0105ca na wytworzeniu cienkiego filmu polimerowego, o grubo\u015bci 1 \u2013 5 \u00b5m na powierzchni ocynku. Obie te warstewki szczelnie izoluj\u0105 dost\u0119p zasolonej wody obiegowej od powierzchni reaktywnego cynku. Przewa\u017cnie jednak urz\u0105dzenia, ze wzgl\u0119du na cen\u0119, dostarczane s\u0105 bez tych ochronnych warstewek i w\u00f3wczas na w\u0142a\u015bcicielu urz\u0105dzenia ci\u0105\u017cy obowi\u0105zek ich wytworzenia w postaci warstw pasywnych.
Jeszcze przed pierwszym rozruchem urz\u0105dzenia wyparnego ze stali ocynkowanej nale\u017cy okre\u015bli\u0107, czy stal na etapie produkcji by\u0142a wst\u0119pnie spasywowana i z wykorzystaniem kt\u00f3rej metody.
Niezw\u0142ocznie po w\u0142\u0105czeniu urz\u0105dzenia wyparnego do ruchu nale\u017cy rozpocz\u0105\u0107 proces pasywacji rozruchowej, zgodnie z procedur\u0105 okre\u015blon\u0105 przez producenta, lub zwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 do wykwalifikowanej firmy. Natomiast dla podtrzymania stanu pasywnego pow\u0142oki cynkowej podczas pe\u0142nego sezonu eksploatacyjnego niezb\u0119dne jest utrzymanie parametr\u00f3w jako\u015bciowych wody obiegowej zgodnie z zaleceniami producent\u00f3w. Pomocne przy tym b\u0119d\u0105 preparaty u\u0142atwiaj\u0105ce pasywacj\u0119 poprzez wytworzenie cienkiej warstwy pasywnej z\u0142o\u017conej z wodorotlenk\u00f3w, wodorow\u0119glan\u00f3w i fosforan\u00f3w cynku jak na Fot.3. Zar\u00f3wno w celu wytworzenia warstwy pasywnej cynku podczas rozruchu urz\u0105dzenia, jak i p\u00f3\u017aniej w trakcie jego eksploatacji, optymalniejszym rozwi\u0105zaniem jest zastosowanie sprawdzonych preparat\u00f3w i technologii. Przyk\u0142adem skutecznych \u015brodk\u00f3w chemicznych, kt\u00f3rych dozowanie w odpowiednich dawkach, zapewnia w\u0142a\u015bciwe parametry wody obiegowej s\u0105 preparaty produkcji Przedsi\u0119biorstwa MARCOR: Biofosfomar EKO (Fot. 4 ) i Fospas ZN (Fot.5).<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

Uzupe\u0142nieniem stabilno\u015bci pracy, jak te\u017c antykorozyjnego bezpiecze\u0144stwa ocynkowanych urz\u0105dze\u0144, jest powierzenie opieki nad uk\u0142adem w formie sta\u0142ego lub okresowego serwisu profesjonalnej firmie. W zakres us\u0142ug takiego serwisu w okresie budowania warstwy pasywnej, czy te\u017c serwisu eksploatacyjnego, powinny wchodzi\u0107 czynno\u015bci wymienione poni\u017cej:
– analiza laboratoryjna parametr\u00f3w wody,
– pomiar grubo\u015bci pow\u0142oki cynkowej,
– pomiar potencja\u0142u elektrochemicznego konstrukcji ocynkowanej z warstw\u0105 pasywn\u0105.<\/p>\n\n\n\n

W czasie trwania zabiegu pasywacji, w miar\u0119 tworzenia si\u0119 warstwy pasywnej ro\u015bnie potencja\u0142 elektrochemiczny na powierzchniach galwanizowanych, co mo\u017cna monitorowa\u0107 za pomoc\u0105 odpowiednio dobranych elektrod odniesienia.
Po zako\u0144czeniu procesu pasywacji warstwy cynkowej, dalszy serwis polega na monitowaniu parametr\u00f3w, sporz\u0105dzaniu raportu z zaleceniami oraz dostawie preparat\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Skuteczno\u015b\u0107 pasywacji cynku w amonowej metodzie uzdatniania wody<\/strong>
Przedsi\u0119biorstwo Marcor opracowa\u0142o innowacyjn\u0105, bardzo oszcz\u0119dn\u0105 metod\u0119 amonow\u0105 uzdatniania wody uzupe\u0142niaj\u0105cej na cele ch\u0142odnicze, jak\u0105 jest zmi\u0119kczenie i cz\u0119\u015bciowa demineralizacja wody.
Metoda amonowa uzyska\u0142a patent nr UP RP \u2013 P.406782. W swoim dzia\u0142aniu wykorzystuje niemal\u017ce te same urz\u0105dzenia, jak w metodzie zmi\u0119kczania sodowego. R\u00f3\u017cnica polega na zastosowaniu innego rodzaju z\u0142o\u017ca – kationitu, a do jego regeneracji – soli amonowych. Podczas przep\u0142ywu wody przez z\u0142o\u017ce jonitowe wszystkie jony magnezu i wapnia zast\u0105pione zostaj\u0105 lotnym sk\u0142adnikiem. Nast\u0119pnie woda wchodz\u0105c do obiegu w uk\u0142adzie ch\u0142odzenia zostaje przedmuchana powietrzem z wentylatora. W\u00f3wczas, powoduj\u0105ce twardo\u015b\u0107 w\u0119glanow\u0105, sole po\u0142\u0105czone z lotnym sk\u0142adnikiem, przedostaj\u0105 si\u0119 do pary wodnej. W ten spos\u00f3b zmniejsza si\u0119 przewodnictwo wody obiegowej, nast\u0119puje bowiem cz\u0119\u015bciowa demineralizacja (odsolenie) wody poprzez jej odparowanie.<\/p>\n\n\n\n

Ponadto metoda amonowa stosowana sprawdza si\u0119 tak\u017ce w trakcie pasywacja cynku. Realizacje Marcor pokazuj\u0105 pe\u0142n\u0105 skuteczno\u015b\u0107 obu technologii w zabezpieczeniu pow\u0142ok galwanizowanych w uk\u0142adach ch\u0142odzenia. Poni\u017cej kr\u00f3tkie podsumowanie ostatniej pasywacji w zak\u0142adzie przemys\u0142u spo\u017cywczego:
\u015aredni potencja\u0142 mierzony na rurkach w\u0119\u017cownicy mie\u015bci si\u0119 w zakresie 130 \u2013 240 mV, co wskazuje na wytworzenie trwa\u0142ej warstewki pasywnej na rurkach. Powierzchnia w\u0119\u017cownic jest czysta i nie zaj\u0119ta osadami. Nie obserwuje si\u0119 wyst\u0119powania ognisk korozyjnych i objaw\u00f3w wyst\u0119powania tzw. \u201ebia\u0142ej rdzy\u201d. Mo\u017cna natomiast zaobserwowa\u0107 zmatowienie powierzchni oraz uwidocznienie ziarna cynkowego (tzw. \u201e\u0142aty\u201d) charakterystyczne dla wyst\u0119powania warstwy pasywnej na pow\u0142oce galwanicznej.
Powy\u017csze fakty wskazuj\u0105, \u017ce w\u0119\u017cownica skraplacza uleg\u0142a procesowi pasywacji i mo\u017cna wprowadzi\u0107 standardowe warunki eksploatacyjnego kondycjonowania wody.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

Usuwanie bia\u0142ej rdzy i repasywacja pow\u0142oki cynkowej<\/strong>
W przypadku ju\u017c wyst\u0105pienia na urz\u0105dzeniach ocynkowanych bia\u0142ej rdzy, w celu zabezpieczenia powierzchni ocynkowanej przed dalsz\u0105 korozj\u0105, nale\u017cy usun\u0105\u0107 osady bia\u0142ej rdzy po\u0142\u0105czonymi metodami mechanicznymi
i chemicznymi przy wykorzystaniu sprawdzonego preparatu Radiner KPX-K. Poprzez pomiar grubo\u015bci pow\u0142oki cynkowej jak na Fot. 6 mo\u017cna okre\u015bli\u0107 stan pow\u0142oki i podj\u0105\u0107 dalsze decyzje co do jej ewentualnej naprawy.
Je\u015bli zaobserwowano ubytki warstwy cynkowej, si\u0119gaj\u0105ce do pod\u0142o\u017ca stalowego oraz je\u017celi jest ona cie\u0144sza jak 40 \u00b5m, nale\u017cy je uzupe\u0142ni\u0107 poprzez na\u0142o\u017cenie pow\u0142ok bogatych w cynk metaliczny. Bardzo dobr\u0105 pow\u0142ok\u0119 ochronn\u0105 uzyskuje si\u0119 przez naniesienie wyrob\u00f3w malarskich pigmentowanych cynkiem. S\u0105
to wyroby w systemie jednosk\u0142adnikowym do cynkowania na zimno o w\u0142a\u015bciwo\u015bciach farby. Taka farba zawiera 96% zmikronizowanego cynku w suchej pow\u0142oce (o najwy\u017cszej czysto\u015bci – 99,995%) w \u017cywicy w\u0119glowodorowej. Zapewnia ochron\u0119 katodow\u0105 i barierow\u0105 dla metali \u017celaznych. Taki system ochronny jest alternatyw\u0105 dla cynkowania ogniowego lub metalizacji natryskowej cynkiem na gor\u0105co i posiada por\u00f3wnywalne w\u0142a\u015bciwo\u015bci ochronne. Na Fot. 7 pokazano odczyt z miernika grubo\u015bci cynku wymalowanej pow\u0142oki cynkowej na pod\u0142o\u017cu ocynkowanej powierzchni, kt\u00f3ra zapewnia d\u0142ugoletnie funkcjonowanie pogrubionych pow\u0142ok cynkowych.<\/p>\n\n\n\n

mgr in\u017c. Marta Marjanowska<\/strong>
mgr in\u017c. Jan Marjanowski<\/strong>
mgr Arkadiusz Nalikowski<\/strong>
in\u017c. Patryk Solecki<\/strong><\/p>\n\n\n\n

www.marcor.com.pl<\/strong><\/p>\n\n\n\n

marcor@marcor.com.pl<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wiele urz\u0105dze\u0144 w ch\u0142odnictwie jest wykonanych ze stali ocynkowanych. S\u0105 nimi na przyk\u0142ad: wie\u017ce ch\u0142odnicze i skraplacze amoniaku pracuj\u0105ce w systemach otwartych z natryskiem i odparowaniem wody. Przewa\u017cnie wykonane s\u0105 one ze stali ocynkowanej, rzadko ze stali odpornych na korozj\u0119. Stal ocynkowana to pewien kompromis miedzy cen\u0105, a czasem eksploatacji urz\u0105dze\u0144. Zadaniem cynku jest ochrona antykorozyjna […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8702,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","footnotes":""},"categories":[32,79,35],"tags":[],"class_list":["post-8701","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-mieso","category-technologia"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8701","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8701"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8701\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8703,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8701\/revisions\/8703"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8702"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8701"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8701"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8701"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}