{"id":8256,"date":"2025-07-03T08:11:00","date_gmt":"2025-07-03T06:11:00","guid":{"rendered":"https:\/\/foodplace.pl\/?p=8256"},"modified":"2025-07-02T14:43:35","modified_gmt":"2025-07-02T12:43:35","slug":"zakaz-dzialan-odwetowych-tarcza-prawna-dla-sygnalistow-jak-odroznic-sygnaliste-od-cwaniaka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/zakaz-dzialan-odwetowych-tarcza-prawna-dla-sygnalistow-jak-odroznic-sygnaliste-od-cwaniaka\/","title":{"rendered":"Zakaz dzia\u0142a\u0144 odwetowych tarcz\u0105 prawn\u0105 dla sygnalist\u00f3w. Jak odr\u00f3\u017cni\u0107 sygnalist\u0119 od \u201ecwaniaka\u201d?"},"content":{"rendered":"

Od wrze\u015bnia 2024 roku co do podmiot\u00f3w maj\u0105cych 50 i wi\u0119cej wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w (a wi\u0119c nie tylko w ramach um\u00f3w o prac\u0119, ale tak\u017ce m.in. um\u00f3w zlecenia oraz kontrakt\u00f3w b\/2\/b) istnieje obowi\u0105zek wdro\u017cenia w firmach procedury wewn\u0119trznej dotycz\u0105cej tzw. sygnalist\u00f3w.<\/strong><\/p>\n\n\n\n


Kim jest sygnalista? Jest to osoba zg\u0142aszaj\u0105ca naruszenie prawa, o kt\u00f3rym dowiedzia\u0142a si\u0119 w zwi\u0105zku z prac\u0105 czy wsp\u00f3\u0142prac\u0105. Sygnalist\u0105 mo\u017ce by\u0107 tak\u017ce ka\u017cdy nara\u017cony na dzia\u0142ania odwetowe po dokonaniu zg\u0142oszenia.
Zgodnie z uzasadnieniem do Ustawy o ochronie sygnalist\u00f3w, celem jej wprowadzenia ma by\u0107 lepsze egzekwowanie prawa i polityk Unii Europejskiej przez skuteczniejsze wykrywanie przypadk\u00f3w naruszenia prawa, prowadzenie post\u0119powa\u0144 wyja\u015bniaj\u0105cych i \u015bciganie narusze\u0144.
Co jednak w sytuacji, gdy wprowadzone przepisy b\u0119d\u0105 nadu\u017cywane przez fa\u0142szywych sygnalist\u00f3w? Czy oni tak\u017ce maj\u0105 zapewnion\u0105 ochron\u0119 przed dzia\u0142aniami odwetowymi?<\/p>\n\n\n\n

Dzia\u0142ania odwetowe \u2013 czym w\u0142a\u015bciwie s\u0105?<\/strong>
Ka\u017cdy sygnalista zg\u0142aszaj\u0105cy naruszenie prawa w dobrej wierze obj\u0119ty jest tzw. ochron\u0105 przed dzia\u0142aniami odwetowymi. Jednak czy na pewno wiemy co kryje si\u0119 pod sformu\u0142owaniem \u201edzia\u0142ania odwetowe\u201d? Zgodnie z definicj\u0105 zawart\u0105 w przepisach ustawy, s\u0105 to \u201ebezpo\u015brednie lub po\u015brednie dzia\u0142ania lub zaniechania w kontek\u015bcie zwi\u0105zanym z prac\u0105, kt\u00f3re s\u0105 spowodowane zg\u0142oszeniem lub ujawnieniem publicznym i kt\u00f3re naruszaj\u0105 lub mog\u0105 naruszy\u0107 prawa sygnalisty lub wyrz\u0105dzaj\u0105 lub mo\u017ce wyrz\u0105dzi\u0107 nieuzasadnion\u0105 szkod\u0119 sygnali\u015bcie, w tym bezpodstawne inicjowanie post\u0119powa\u0144 przeciwko sygnali\u015bcie\u201d. Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, za z\u0142o\u017cenie zg\u0142oszenia naruszenia prawa nikt nie mo\u017ce si\u0119 m\u015bci\u0107 \u2013 czy to na sygnali\u015bcie, czy te\u017c na osobie, kt\u00f3rej dotyczy zg\u0142oszenie lub osobie pomagaj\u0105cej w dokonaniu zg\u0142oszenia.<\/p>\n\n\n\n

Do katalogu dzia\u0142a\u0144 odwetowych stosowanych wobec os\u00f3b zwi\u0105zanych z przedsi\u0119biorc\u0105 stosunkiem pracy ustawodawca zaliczy\u0142 m. in.:
– wypowiedzenie lub rozwi\u0105zanie bez wypowiedzenia stosunku pracy,
– obni\u017cenie wysoko\u015bci wynagrodzenia za prac\u0119,
– przeniesienie na ni\u017csze stanowisko pracy,
– niekorzystn\u0105 zmian\u0119 miejsca wykonywania pracy lub rozk\u0142adu czasu pracy,
– mobbing,
– dyskryminacj\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce zakaz dzia\u0142a\u0144 odwetowych nie dotyczy tylko pracownik\u00f3w. Ten sam zakaz rozprzestrzenia si\u0119 na inne osoby \u015bwiadcz\u0105ce na rzecz przedsi\u0119biorcy prac\u0119 za wynagrodzeniem na podstawie innych um\u00f3w, np. umowy zlecenia, umowy o dzie\u0142o czy kontraktu B2B. Jednak\u017ce w ich przypadku za g\u0142\u00f3wne dzia\u0142anie odwetowe mo\u017cna uzna\u0107 wypowiedzenie lub odst\u0105pienie od umowy.<\/p>\n\n\n\n

Odpowiedzialno\u015b\u0107 os\u00f3b prowadz\u0105cych dzia\u0142ania odwetowe<\/strong>
Przepisy ustawy wyartyku\u0142owa\u0142y zakaz dzia\u0142a\u0144 odwetowych w spos\u00f3b wyj\u0105tkowo wyra\u017any. Nie ma w tym nic dziwnego, poniewa\u017c sam zamys\u0142 wprowadzenia regulacji o sygnalistach by\u0142 nieod\u0142\u0105cznie zwi\u0105zany z zapewnieniem tym osobom ochrony. Patrz\u0105c z psychologicznego punktu widzenia, wi\u0119ksze prawdopodobie\u0144stwo z\u0142o\u017cenia zg\u0142oszenia jest wtedy, gdy sygnalista ma poczucie, \u017ce \u201enie wyjdzie mu to bokiem\u201d.
Co wi\u0119c grozi osobom prowadz\u0105cym wobec sygnalisty dzia\u0142ania odwetowe? Przede wszystkim odpowiedzialno\u015b\u0107 karna, a precyzyjniej rzecz ujmuj\u0105c:
\u201eKto podejmuje dzia\u0142ania odwetowe wobec sygnalisty, osoby pomagaj\u0105cej w dokonaniu zg\u0142oszenia lub osoby powi\u0105zanej z sygnalist\u0105, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolno\u015bci albo pozbawienia wolno\u015bci do lat 2\u201d.
Niezale\u017cnie od odpowiedzialno\u015bci karnej, osoba dotkni\u0119ta dzia\u0142aniami odwetowymi ma przewidziane prawo do odszkodowania w wysoko\u015bci nie ni\u017cszej ni\u017c przeci\u0119tne miesi\u0119czne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w poprzednim roku, og\u0142aszane do cel\u00f3w emerytalnych w Dzienniku Urz\u0119dowym Rzeczypospolitej Polskiej \u201eMonitor Polski\u201d przez Prezesa G\u0142\u00f3wnego Urz\u0119du Statystycznego, lub prawo do zado\u015b\u0107uczynienia.
Problematyczn\u0105 kwesti\u0105 dla pracodawcy mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 tak\u017ce ci\u0119\u017car dowodu, kt\u00f3ry w tym przypadku spoczywa na nim. Pami\u0119tajmy zatem, \u017ce w przypadku jakichkolwiek podejrze\u0144 o z\u0142amanie zakazu prowadzenia dzia\u0142a\u0144 odwetowych to pracodawca b\u0119dzie musia\u0142 wykaza\u0107, \u017ce jego dzia\u0142anie nie mia\u0142o zwi\u0105zku, a raczej \u2013 nie by\u0142o \u2013 odwetem.<\/p>\n\n\n\n

Konsekwencje fa\u0142szywego zg\u0142oszenia<\/strong>
Zak\u0142adaj\u0105c, \u017ce nie ka\u017cdy cz\u0142owiek ma dobre zamiary, nie mo\u017cemy wykluczy\u0107 sytuacji, w kt\u00f3rej zg\u0142oszenie nie b\u0119dzie sk\u0142adane zgodnie z prawem i wiedz\u0105 sygnalisty. Gdyby\u015bmy \u017cyli w \u015bwiecie idealnym, ka\u017cde zg\u0142oszenie charakteryzowa\u0142oby si\u0119:
– dzia\u0142aniem w dobrej wierze,
– w spos\u00f3b dobrowolny \u2013 bez przymusu,
– zgodnie z posiadan\u0105 wiedz\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Niestety przedsi\u0119biorcy musz\u0105 si\u0119 przygotowa\u0107 na mniej optymistyczna wersj\u0119. Skutecznym \u201estraszakiem\u201d przed fa\u0142szywymi sygnalistami mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 zapoznanie kadry z ewentualnymi konsekwencjami prawnymi wi\u0105\u017c\u0105cymi si\u0119 z nieprawdziwym sk\u0142adaniem zg\u0142osze\u0144. Dla \u201ecwaniak\u00f3w\u201d ustawodawca przewidzia\u0142 odpowiedzialno\u015b\u0107 karn\u0105, tj.:
\u201eKto dokonuje zg\u0142oszenia lub ujawnienia publicznego, wiedz\u0105c, \u017ce do naruszenia prawa nie dosz\u0142o, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolno\u015bci albo pozbawienia wolno\u015bci do lat 2.\u201d
Podsumowuj\u0105c, zg\u0142aszanie narusze\u0144 prawa, kt\u00f3re faktycznie nie mia\u0142y miejsca, mo\u017ce prowadzi\u0107 do powa\u017cnych konsekwencji prawnych. W interesie ewentualnych sygnalist\u00f3w jest unikanie fa\u0142szywych zg\u0142osze\u0144, aby nie narazi\u0107 si\u0119 na niepotrzebne ryzyko i problemy prawne.<\/p>\n\n\n\n

adw. Micha\u0142 Grodzki<\/em>
apl. adw. Paulina Lech-Twarowska<\/em><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Od wrze\u015bnia 2024 roku co do podmiot\u00f3w maj\u0105cych 50 i wi\u0119cej wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w (a wi\u0119c nie tylko w ramach um\u00f3w o prac\u0119, ale tak\u017ce m.in. um\u00f3w zlecenia oraz kontrakt\u00f3w b\/2\/b) istnieje obowi\u0105zek wdro\u017cenia w firmach procedury wewn\u0119trznej dotycz\u0105cej tzw. sygnalist\u00f3w. Kim jest sygnalista? Jest to osoba zg\u0142aszaj\u0105ca naruszenie prawa, o kt\u00f3rym dowiedzia\u0142a si\u0119 w zwi\u0105zku z prac\u0105 czy […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8257,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","footnotes":""},"categories":[32],"tags":[],"class_list":["post-8256","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8256","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8256"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8256\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8258,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8256\/revisions\/8258"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8257"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8256"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8256"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8256"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}