{"id":7559,"date":"2024-11-21T08:30:00","date_gmt":"2024-11-21T07:30:00","guid":{"rendered":"https:\/\/foodplace.pl\/?p=7559"},"modified":"2024-11-19T11:42:11","modified_gmt":"2024-11-19T10:42:11","slug":"aparaturowa-klasyfikacja-tusz-wieprzowych-w-systemie-seurop-najnowsze-zmiany-w-klasyfikacji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/aparaturowa-klasyfikacja-tusz-wieprzowych-w-systemie-seurop-najnowsze-zmiany-w-klasyfikacji\/","title":{"rendered":"Aparaturowa klasyfikacja tusz wieprzowych w systemie SEUROP \u2013 najnowsze zmiany w klasyfikacji"},"content":{"rendered":"

W \u015bwiatowej produkcji wieprzowiny wykorzystywanych jest wiele system\u00f3w do oceny jako\u015bci tusz i mi\u0119sa. S\u0105 one zr\u00f3\u017cnicowane i zwykle odzwierciedlaj\u0105 zapotrzebowanie i specyfik\u0119 danej, konkretnej produkcji. Zasadniczym celem ich prowadzenia jest warto\u015bciowanie dostarczonego surowca pod k\u0105tem dalszej przydatno\u015bci technologicznej ale tak\u017ce konsumenckiej oraz uzyskanie wy\u017cszej ceny za tusze spe\u0142niaj\u0105ce okre\u015blone, za\u0142o\u017cone kryteria jako\u015bciowe.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Maj\u0105 na tym skorzysta\u0107 zar\u00f3wno rolnicy (hodowcy), kt\u00f3rzy by dosta\u0107 wi\u0119ksz\u0105 zap\u0142at\u0119, musz\u0105 dostarczy\u0107 \u017cywiec zgodny z wymaganiami ale tak\u017ce dzia\u0142y surowcowe w zak\u0142adach mi\u0119snych, gdy\u017c zwykle ju\u017c na wczesnym etapie posiadaj\u0105 wiedz\u0119, jakim surowcem dysponuj\u0105 i jak mo\u017cna rozplanowa\u0107 dalsze post\u0119powanie. Systemy oceny warto\u015bci handlowej tusz zwierz\u0105t rze\u017anych mog\u0105 zawiera\u0107 elementy cech jako\u015bciowych mi\u0119sa, np. klasyfikacja mi\u0119sa w zale\u017cno\u015bci od przet\u0142uszczenia (tzw. Marmurkowato\u015bci), popularna w krajach azjatyckich, szczeg\u00f3lnie w odniesieniu do wo\u0142owiny, lub zawiera\u0107 wy\u0142\u0105cznie cechy ilo\u015bciowe. Takim systemem, kt\u00f3ry opiera si\u0119 na ilo\u015bciowej ocenie jest system obowi\u0105zuj\u0105cy w krajach Unii Europejskiej \u2013 tzw. system SEUROP.
Zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105cym ustawodawstwem, tj. Rozporz\u0105dzeniem Unii Europejskiej 1308 z 2013 roku oraz dodatkowymi aktami prawnymi: Rozporz\u0105dzeniem Delegowanym 2017\/1182 oraz Rozporz\u0105dzeniem Wykonawczym 2017\/1184, w pa\u0144stwach cz\u0142onkowskich do warto\u015bciowania tusz zwierz\u0105t rze\u017anych wprowadzono system klasyfikacji SEUROP. W odniesieniu do tusz wieprzowych klasyfikacja polega na aparaturowej ocenie zawarto\u015bci chudego mi\u0119sa w tuszy (tzw. mi\u0119sno\u015bci) i w zale\u017cno\u015bci od wyniku nadaniu tuszy okre\u015blonej klasy jako\u015bciowej, przy za\u0142o\u017ceniu, \u017ce najwy\u017csza klasa S odpowiada wynikowi powy\u017cej 60% mi\u0119sa w tuszy, natomiast klasa P to najni\u017csza zawarto\u015b\u0107 mi\u0119sa, poni\u017cej 40%.
Zgodnie z zapisami prawnymi prowadzenie tego systemu w Unii Europejskiej jest obligatoryjne dla zak\u0142ad\u00f3w ubojowych, w kt\u00f3rych poddano ubojowi wi\u0119cej ni\u017c 500 sztuk \u015bwi\u0144 tygodniowo, licz\u0105c \u015brednio w skali roku. Jednak poszczeg\u00f3lne pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie mog\u0142y zachowa\u0107 ni\u017cszy limit. W Polsce limit, od kt\u00f3rego obowi\u0105zuje klasyfikacja wynosi 200 sztuk \u015bwi\u0144 poddanych ubojowi \u015brednio tygodniowo na rok. Pa\u0144stwowy nadz\u00f3r nad poprawno\u015bci\u0105 prowadzenia klasyfikacji tusz zwierz\u0105t rze\u017anych prowadzi Inspekcja Jako\u015bci Handlowej Artyku\u0142\u00f3w Rolno-Spo\u017cywczych (IJHARS). Z danych Inspekcji wynika, \u017ce w 2023 r. 166 zak\u0142ad\u00f3w w Polsce podlega\u0142o obowi\u0105zkowi jej prowadzenia, co stanowi\u0142o blisko 50% ca\u0142kowitej liczby ubojni. Natomiast warte podkre\u015blenia jest to, \u017ce sklasyfikowanych w tym systemie zosta\u0142o ponad 90% tusz \u015bwi\u0144 ubitych w naszym kraju. Zatem w pozosta\u0142ych zak\u0142adach mi\u0119snych, kt\u00f3re nie uczestnicz\u0105 w systemie ubito poni\u017cej 10% ca\u0142kowitej ilo\u015bci zwierz\u0105t.<\/p>\n\n\n\n

Nieco inaczej przedstawiaj\u0105 si\u0119 dane odno\u015bnie rozliczenia z dostawc\u0105. O ile prowadzenie klasyfikacji po przekroczeniu okre\u015blonego progu jest obowi\u0105zkowe, to spos\u00f3b p\u0142atno\u015bci jest kwesti\u0105 umowy handlowej i zale\u017cy od konkretnej sytuacji. W uj\u0119ciu og\u00f3lnym wyr\u00f3\u017cniamy trzy podstawowe systemy p\u0142atno\u015bci: za wag\u0119 \u017cyw\u0105 zwierz\u0119cia, za wag\u0119 poubojow\u0105 i klas\u0119 jako\u015bci handlowej oraz w zale\u017cno\u015bci od \u017cyczenia dostawcy. W ostatnich kilku latach udzia\u0142 trzody zakupionej wed\u0142ug systemu SEUROP kszta\u0142tuje si\u0119 na zbli\u017conym poziomie ok 70% udzia\u0142u w uboju ca\u0142kowitym. Potwierdza to, \u017ce niekt\u00f3re podmioty pomimo prowadzenia klasyfikacji nie stosuj\u0105 jej do rozliczenia z dostawc\u0105 lub w zale\u017cno\u015bci od danej dostarczonej partii zwierz\u0105t. W przypadku tusz wieprzowych ocena mi\u0119sno\u015bci (szacowanie) polega na aparaturowym pomiarze grubo\u015bci mi\u0119\u015bnia i t\u0142uszczu w \u015bci\u015ble okre\u015blonym punkcie na tuszy. Najcz\u0119\u015bciej, w przypadku urz\u0105dze\u0144 r\u0119cznych jest to mi\u0119sie\u0144 najd\u0142u\u017cszy grzbietu (schab) oraz s\u0142onina grzbietowa na wysoko\u015bci trzeciego i czwartego \u017cebra licz\u0105c od cz\u0119\u015bci l\u0119d\u017awiowej p\u00f3\u0142tuszy lewej, a nast\u0119pnie przy zastosowaniu odpowiednich metod statystycznych (r\u00f3wnania regresji) przeliczeniu na szacunkow\u0105 zawarto\u015b\u0107 mi\u0119sa w ca\u0142ej tuszy. Procedura zatwierdzania urz\u0105dze\u0144 do stosowania w danym pa\u0144stwie cz\u0142onkowskim, oraz stosowane punkty pomiarowe s\u0105 zawarte w odpowiednich aktach prawnych. Wprowadzenie aparaturowej oceny mi\u0119sno\u015bci tusz wieprzowych wywo\u0142a\u0142o na przestrzeni lat jeszcze dodatkowy skutek, a mianowicie wzros\u0142a warto\u015b\u0107 rze\u017ana tucznik\u00f3w krajowych. Obecnie zdecydowan\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 stanowi\u0105 tusze wieprzowe ocenione w najwy\u017cszych klasach mi\u0119sno\u015bci, tj. S i E. Wzros\u0142a tak\u017ce \u015brednia masa tuszy ciep\u0142ej, kt\u00f3ra obecnie wynosi ok 95 kg.<\/p>\n\n\n\n

Na podstawie obserwacji w ostatnich latach krajowej sytuacji na rynku mi\u0119sa wieprzowego stwierdzono coraz wi\u0119ksze rozbie\u017cno\u015bci pomi\u0119dzy wynikami klasyfikacji w poszczeg\u00f3lnych zak\u0142adach ubojowych ale tak\u017ce odnotowano pewne zani\u017canie wynik\u00f3w klasyfikacji poubojowej \u015bwi\u0144 w Polsce, w odniesieniu do tych uzyskanych w innych krajach cz\u0142onkowskich. R\u00f3\u017cnice pomi\u0119dzy choirometrami wykorzystuj\u0105cymi r\u00f3\u017cne techniki pomiarowe zacz\u0119\u0142y by\u0107 znacz\u0105ce, co mia\u0142o szczeg\u00f3lne znaczenie, gdy wyniki poubojowe stosowane by\u0142y do rozliczenia z dostawc\u0105. Ta niepokoj\u0105ca tendencja by\u0142a cz\u0119stym przedmiotem dyskusji na posiedzeniach Rady ds. klasyfikacji tusz zwierz\u0105t rze\u017anych, kt\u00f3ra to jest organem doradczym Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Ustalono, \u017ce istnieje konieczno\u015b\u0107 uaktualnienia r\u00f3wna\u0144 regresji dla urz\u0105dze\u0144 funkcjonuj\u0105cych w tym obszarze polskiej produkcji mi\u0119sa. Dodatkowo wa\u017cnym aspektem podkre\u015blaj\u0105cym tak\u0105 konieczno\u015b\u0107 by\u0142a zmiana unijnej procedury statystycznej zatwierdzania urz\u0105dze\u0144. Konieczne by\u0142o zatem przeprowadzenie powt\u00f3rnej kalibracji stosowanych w naszym kraju aparat\u00f3w i zapewnienie jak najwi\u0119kszej ich por\u00f3wnywalno\u015bci i dok\u0142adno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

W czerwcu 2023 rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 jednak prace nad pewnymi zmianami w systemie klasyfikacji, a mianowicie przeprowadzono powt\u00f3rn\u0105 (poprzednia mia\u0142a miejsce w 2011 r.) kalibracj\u0119 wszystkich stosowanych aparat\u00f3w (choirometr\u00f3w) w Polsce a tak\u017ce wprowadzono nowe urz\u0105dzenia automatyczne. Po pozytywnym przej\u015bciu wszystkich procedur, tj. przeprowadzeniu dysekcji, opracowaniu statystycznym i przes\u0142aniu dokument\u00f3w do zaopiniowania eksperckiego do Brukseli, Komisja Europejska w dniu 24 maja 2024 r. wyda\u0142a Decyzj\u0119 Wykonawcz\u0105 (UE) NR 2024\/1434 zatwierdzaj\u0105c\u0105 techniki klasyfikacji tusz wieprzowych w Polsce i uchylaj\u0105c\u0105 decyzj\u0119 2005\/240\/WE. Na tej podstawie do stosowania w Polsce dopuszczone s\u0105 nast\u0119puj\u0105ce choirometry, tj. r\u0119czne: Capteur Gras\/Maigre – Sydel (CGM), Ultra Fom 300, IM-03, Fat-O-Meater II (FOM II), metoda r\u0119czna (ZP) oraz automatyczne: Autofom III i IV, CSB Image Meater 2.0 oraz dwa nowatorskie, polskie urz\u0105dzenia automatyczne EstiMeat Expert\u201d i EstiMeat Pro. Wszystkie te urz\u0105dzenia spe\u0142niaj\u0105 zapisany w Rozporz\u0105dzeniu 1308\/2013 wym\u00f3g, tzn. b\u0142\u0105d szacowania (RMSEP) nie mo\u017ce przekroczy\u0107 2.5%. Nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce jedynie te wymienione urz\u0105dzenia mog\u0105 by\u0107 stosowane do klasyfikacji w naszym kraju oraz, \u017ce nie jest mo\u017cliwa modyfikacja ich dzia\u0142ania.
Warto nieco przybli\u017cy\u0107 nowe urz\u0105dzenia, kt\u00f3re nie s\u0105 jeszcze znane na rynku europejskim. Oba wykorzystuj\u0105 technik\u0119 wizyjn\u0105 do oceny mi\u0119sno\u015bci, na podstawie analizy obrazu zewn\u0119trznej powierzchni lewej p\u00f3\u0142tuszy. Urz\u0105dzenie EstiMeat Expert jest dedykowane dla zak\u0142ad\u00f3w mi\u0119snych o mniejszej skali produkcji, w kt\u00f3rych jest r\u0119czny przesuw tusz na linii ubojowej lub, gdy jest techniczna mo\u017cliwo\u015b\u0107 zatrzymania p\u00f3\u0142tuszy na czas pomiaru, kt\u00f3ry wynosi do 5 sekund. Natomiast aparat Estimeat Pro jest w pe\u0142ni automatyczne i nie ma konieczno\u015bci zatrzymywania linii produkcyjnej. Wydajno\u015b\u0107 urz\u0105dzenia to pomiar do 1000 sztuk na godzin\u0119. W chwili obecnej z informacji docieraj\u0105cych z przemys\u0142u w przynajmniej jednym zak\u0142adzie urz\u0105dzenie jest wykorzystywane w ocenie mi\u0119sno\u015bci tusz oraz w innym trwaj\u0105 testy, maj\u0105ce na celu zbadanie mo\u017cliwo\u015bci instalacji jednego z tych aparat\u00f3w na linii ubojowej.
W przypadku zak\u0142ad\u00f3w o mniejszej skali uboju popularno\u015bci\u0105 cieszy si\u0119 r\u0119czna metoda ZP. Warunkiem jej stosowania jest linia ubojowa o szybko\u015bci nie przekraczaj\u0105cej 40 sztuk ubitych \u015bwi\u0144 na godzin\u0119. Metoda ta polega na pomiarze grubo\u015bci t\u0142uszczu nad mi\u0119\u015bniem po\u015bladkowym \u015brednim oraz grubo\u015bci mi\u0119\u015bni po\u015bladkowych (z tego powodu zwana jest r\u00f3wnie\u017c metod\u0105 szynkow\u0105). Mo\u017cna wykorzysta\u0107 opracowany w IBPRS-PIB szablon, kt\u00f3ry zapewnia szybki odczyt klasy jako\u015bciowej po dokonaniu pomiar\u00f3w. Pozwala to mniejszym podmiotom stosunkowo niskim nak\u0142adem koszt\u00f3w prowadzi\u0107 klasyfikacj\u0119 poubojow\u0105 bez konieczno\u015bci zakupu drogich urz\u0105dze\u0144.<\/p>\n\n\n\n

Zgodnie z zapisami w obowi\u0105zuj\u0105cej aktualnie Decyzji Wykonawczej przepisy wesz\u0142y w \u017cycie od 29. lipca 2024 r. Od tej daty obowi\u0105zkiem ka\u017cdego zak\u0142adu ubojowego, kt\u00f3ry prowadzi klasyfikacj\u0119 poubojow\u0105 tusz wieprzowych w systemie SEUROP jest stosowanie nowych, zaktualizowanych r\u00f3wna\u0144 regresji w urz\u0105dzeniach do oceny mi\u0119sno\u015bci. W badaniach wykazano, \u017ce nowe r\u00f3wnania zapewniaj\u0105 wi\u0119ksz\u0105 por\u00f3wnywalno\u015b\u0107 wynik\u00f3w i znacznie ograniczaj\u0105 ryzyko b\u0142\u0119d\u00f3w, w por\u00f3wnaniu z innymi krajami Unii Europejskiej.
W artykule przedstawiono najwa\u017cniejsze zmiany w klasyfikacji poubojowej tusz wieprzowych w systemie SEUROP po wej\u015bciu w \u017cycie nowej Decyzji Wykonawczej UE NR 2024\/1434 z dnia 24 maja 2024 r. Obecnie w Polsce zatwierdzonych jest dziesi\u0119\u0107 metod do klasyfikacji poubojowej, wykorzystuj\u0105cych r\u00f3\u017cne techniki pomiarowe (optyczno-ig\u0142owe, ultrad\u017awi\u0119kowe, wizyjne), w tym dwa nowe na rynku polskim i europejskim urz\u0105dzenia EstiMeat Expert i Estimeat Pro. Tylko wskazanymi w Decyzji, kt\u00f3ra obowi\u0105zuje od 29.lipca br, urz\u0105dzeniami i przy u\u017cyciu zaktualizowanych r\u00f3wna\u0144 regresji mo\u017cna prowadzi\u0107 ocen\u0119 poubojow\u0105 tusz wieprzowych. Nale\u017cy jednak zada\u0107 pytanie o przysz\u0142o\u015b\u0107 klasyfikacji w tym systemie w obecnej formie, gdy oceniany (szacowany) jest wy\u0142\u0105cznie jeden parametr ilo\u015bciowy, tj. mi\u0119sno\u015b\u0107. Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na dane statystyczne, kt\u00f3re podane by\u0142y na pocz\u0105tku artyku\u0142u, \u017ce zdecydowan\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 tusz ubijanych w Polsce przypisanych zosta\u0142o do klas wysokomi\u0119snych S i E, co powoduje standaryzacj\u0119 pod wzgl\u0119dem tej cechy oraz \u017ce zawarto\u015b\u0107 mi\u0119sa w tuszy mo\u017ce nieco traci\u0107 na warto\u015bci r\u00f3\u017cnicuj\u0105cej warto\u015b\u0107 handlow\u0105 surowca. Wydaje si\u0119 zatem, \u017ce nale\u017cy poszukiwa\u0107 dodatkowych wska\u017anik\u00f3w jako\u015bciowych, np. informacji o uzyskach poszczeg\u00f3lnych element\u00f3w z tuszy lub innych wynikaj\u0105cych z bie\u017c\u0105cego zapotrzebowania rynkowego.<\/p>\n\n\n\n

Wykaz literatury znajduje si\u0119 u autora artyku\u0142u.<\/p>\n\n\n\n

dr Piotr Janiszewski<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W \u015bwiatowej produkcji wieprzowiny wykorzystywanych jest wiele system\u00f3w do oceny jako\u015bci tusz i mi\u0119sa. S\u0105 one zr\u00f3\u017cnicowane i zwykle odzwierciedlaj\u0105 zapotrzebowanie i specyfik\u0119 danej, konkretnej produkcji. Zasadniczym celem ich prowadzenia jest warto\u015bciowanie dostarczonego surowca pod k\u0105tem dalszej przydatno\u015bci technologicznej ale tak\u017ce konsumenckiej oraz uzyskanie wy\u017cszej ceny za tusze spe\u0142niaj\u0105ce okre\u015blone, za\u0142o\u017cone kryteria jako\u015bciowe. Maj\u0105 na […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7560,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","footnotes":""},"categories":[32,79,35],"tags":[848],"class_list":["post-7559","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-mieso","category-technologia","tag-aparaturowa-klasyfikacja-tusz-wieprzowych-w-systemie-seurop-najnowsze-zmiany-w-klasyfikacji"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7559","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7559"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7559\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7561,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7559\/revisions\/7561"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7560"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7559"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7559"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7559"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}