{"id":6462,"date":"2023-11-22T10:00:00","date_gmt":"2023-11-22T09:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/foodplace.pl\/?p=6462"},"modified":"2023-11-17T13:45:56","modified_gmt":"2023-11-17T12:45:56","slug":"znakowanie-opakowan-to-sztuka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/znakowanie-opakowan-to-sztuka\/","title":{"rendered":"Znakowanie opakowa\u0144 to sztuka"},"content":{"rendered":"

Pomijanie danych, niejasne, niejednoznaczne lub wr\u0119cz fa\u0142szywe twierdzenia \u2013 lista grzech\u00f3w firm, kt\u00f3re dopuszczaj\u0105 si\u0119 greenwashingu zamieszczaj\u0105c informacje na opakowaniach swoich produkt\u00f3w jest d\u0142uga, jednak\u017ce nie musz\u0105 one wynika\u0107 ze z\u0142ej woli i pr\u00f3by umy\u015blnego wprowadzania w b\u0142\u0105d. Znakowanie opakowa\u0144, w tym umieszczanie informacji o charakterze \u015brodowiskowym, jest skomplikowanym zagadnieniem i \u0142atwo tu o niejasno\u015bci oraz b\u0142\u0119dy. Porusza\u0107 si\u0119 w tym temacie pomagaj\u0105 eksperci stowarzyszenia NATUREEF.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Europejskie badania dowodz\u0105, \u017ce klienci ch\u0119tniej wydaj\u0105 pieni\u0105dze na produkty firm odpowiedzialnych spo\u0142ecznie. Nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce firmy staraj\u0105 si\u0119 informowa\u0107 o tym, \u017ce ich produkty i opakowania nie szkodz\u0105 \u015brodowisku. Z jakim skutkiem? W 2020 roku Komisja Europejska przeanalizowa\u0142a 344 twierdzenia dotycz\u0105ce ekologiczno\u015bci produkt\u00f3w z r\u00f3\u017cnych sektor\u00f3w, m.in. odzie\u017cowego, kosmetycznego i AGD. Ponad 50% twierdze\u0144 nie jest poparta dowodami, w 59% brak dowod\u00f3w dla sformu\u0142owanych stwierdze\u0144, 42% to twierdzenia przesadne, fa\u0142szywe lub wprowadzaj\u0105ce w b\u0142\u0105d, a 37% to twierdzenia niejasne i og\u00f3lne (np. \u201e\u015bwiadomy\u201d, \u201eprzyjazny dla \u015brodowiska\u201d, \u201ezr\u00f3wnowa\u017cony\u201d). Te uchybienia to przyk\u0142ady greenwashingu.<\/p>\n\n\n\n

Jak zatem prawid\u0142owo informowa\u0107 konsument\u00f3w o tym, \u017ce opakowanie, w kt\u00f3rym sprzedawany jest produkt posiada istotne cechy, na przyk\u0142ad nadaje si\u0119 do recyklingu? List\u0119 10 wytycznych w zakresie formu\u0142owania komunikacji \u015brodowiskowej kierowanej do konsument\u00f3w publikuje ONZ. S\u0105 one jednak do\u015b\u0107 og\u00f3lne i nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 unijnego i krajowego prawodawstwa.
W poruszaniu si\u0119 w tej pe\u0142nej niuans\u00f3w materii pomaga producentom wydany przez stowarzyszenie NATUREEF \u201ePrzewodnik dotycz\u0105cy znakowania opakowa\u0144\u201d. 40-stronicowa publikacja autorstwa dr in\u017c. Karoliny Wiszumirskiej i dr hab. in\u017c. Patrycji Wojciechowskiej, ekspertek NATUREEF i naukowczy\u0144 Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu. Przewodnik dostarcza wiedzy i wskazuje podstawy, z kt\u00f3rych mog\u0105 korzysta\u0107 przedsi\u0119biorcy.
W pierwszej cz\u0119\u015bci bogatej w przyk\u0142ady i ilustracje publikacji znajduj\u0105 si\u0119 informacje na temat rodzaj\u00f3w materia\u0142\u00f3w opakowaniowych i zasad ich oznakowania.<\/p>\n\n\n\n

Co z tego zrozumie konsument?<\/strong>
Niejasno\u015bci dotycz\u0105ce znakowania powstaj\u0105 ju\u017c na etapie okre\u015blenia materia\u0142u z jakiego wyprodukowano opakowanie. W Polsce symbole dla poszczeg\u00f3lnych materia\u0142\u00f3w okre\u015blone w przepisach maj\u0105 posta\u0107 tr\u00f3jk\u0105ta uformowanego z trzech pod\u0105\u017caj\u0105cych za sob\u0105 strza\u0142ek oraz mog\u0105 zawiera\u0107 skr\u00f3t nazwy materia\u0142u i\/lub cyfr\u0119. Wizualnie przypominaj\u0105 one tzw. p\u0119tl\u0119 M\u00f6biusa i cz\u0119\u015b\u0107 konsument\u00f3w mylnie s\u0105dzi, \u017ce opakowanie z takim znakiem zawsze nadaje si\u0119 do recyklingu. Tymczasem opakowania, kt\u00f3re poddawane s\u0105 recyklingowi mo\u017cna oznakowa\u0107 za pomoc\u0105 wspominanej p\u0119tli M\u00f6biusa, jednak\u017ce zgodnie z wymaganiami opisanymi w PN-EN ISO 14021:2016-06. Jest to znak, kt\u00f3ry mo\u017cna umie\u015bci\u0107 jedynie na tych opakowaniach, dla kt\u00f3rych faktycznie istniej\u0105 dowody na przetwarzanie powstaj\u0105cego z nich odpadu. Z raportu firmy Interzero wynika, \u017ce rozpoznaje go jedynie ponad 20% respondent\u00f3w. Co wi\u0119cej, je\u015bli w p\u0119tli M\u00f6biusa lub w jej bezpo\u015brednim s\u0105siedztwie wpisana jest warto\u015b\u0107 liczbowa, w\u00f3wczas znak ten wskazuje na procentow\u0105 zawarto\u015b\u0107 recyklatu w materiale opakowaniowym, a nie jest potwierdzeniem przydatno\u015bci do recyklingu. Samodzielne modyfikacje p\u0119tli M\u00f6biusa, tworzone czasami na zlecenie wybranych w\u0142a\u015bcicieli marek, nie s\u0105 rekomendowane, poniewa\u017c mog\u0105 powodowa\u0107 jeszcze wi\u0119ksze trudno\u015bci z ich interpretacj\u0105 przez odbiorc\u00f3w. Ponadto pami\u0119ta\u0107 nale\u017cy, \u017ce ani oznaczenie materia\u0142u, ani p\u0119tla M\u00f6biusa nie s\u0105 obowi\u0105zkowe.
Z obserwacji i bada\u0144 naukowych dr in\u017c. Karoliny Wiszumirskiej i dr hab. in\u017c. Patrycji Wojciechowskiej wynika, \u017ce dla wi\u0119kszo\u015bci odbiorc\u00f3w niezrozumia\u0142e s\u0105 r\u00f3wnie\u017c oznakowania z unosz\u0105cym si\u0119 pod powierzchni\u0105 wody \u017c\u00f3\u0142wiem, wprowadzone na wybranych opakowaniach produkt\u00f3w zawieraj\u0105cych tworzywa sztuczne. Informuj\u0105 one o tym, \u017ce produkt zawiera plastik i nie powinien by\u0107 wyrzucany do frakcji papierowej (np. \u201epapierowe\u201d, powlekane od wewn\u0105trz kubki jednorazowe) oraz o tym czego nie nale\u017cy robi\u0107 z opakowaniem (np. nie wyrzuca\u0107 produkt\u00f3w higienicznych do toalety). Nie wskazuj\u0105 jednak wprost, do kt\u00f3rej frakcji taki odpad nale\u017cy wyrzuci\u0107.
W\u0142asne symbole i informacje opisowe s\u0105 stosowane przez sieci handlowe. U\u0142atwiaj\u0105 one sortowanie odpad\u00f3w, ale jedynie w\u00f3wczas, gdy znak jest poprawny i przydatny dla konsumenta. Przeciwie\u0144stwem takiej sytuacji s\u0105 przypadki, w kt\u00f3rych podana informacja nie odnosi si\u0119 w spos\u00f3b precyzyjny do opakowania, na kt\u00f3rym zosta\u0142 on umieszczony np. gdy wskazanego na nim elementu (np. etykiety) nie da si\u0119 oddzieli\u0107 od butelki, a znak informuje: \u201eodkr\u0119\u0107, rozdziel\u201d. Pomocne w ocenie czy nowe wzory oznakowania opakowa\u0144 b\u0119d\u0105 zrozumia\u0142e dla konsumenta mog\u0105 by\u0107 badania focusowe, przeprowadzane na grupie os\u00f3b reprezentuj\u0105cych rynek docelowy. Z kolei, w przypadku wynik\u00f3w bada\u0144 uzyskanych na grupie reprezentatywnej wskazuj\u0105cych na to, \u017ce niezrozumia\u0142e jest oznakowanie istotne dla kszta\u0142towania pro\u015brodowiskowych postaw konsument\u00f3w, powinna odby\u0107 si\u0119 odpowiednia kampania spo\u0142eczna \u2013 radzi dr hab. in\u017c. Patrycja Wojciechowska.<\/p>\n\n\n\n

Jak informowa\u0107 klienta?<\/strong>
Autorki \u201ePrzewodnika dotycz\u0105cego znakowania opakowa\u0144\u201d Stowarzyszenia NATUREEF podpowiadaj\u0105 kilka zasad dobrego znakowania. Pierwsza odnosi si\u0119 do oznakowania nieobowi\u0105zkowego: \u201eNie wiesz – nie znakuj\u201d, aby nie wprowadza\u0107 w b\u0142\u0105d. Informacje warto tak\u017ce odpowiednio grupowa\u0107 na opakowaniu (np. znak identyfikuj\u0105cy materia\u0142, frakcja, do kt\u00f3rej powinien trafi\u0107 odpad, zawarto\u015b\u0107 recyklatu) zamiast umieszcza\u0107 je w r\u00f3\u017cnych miejscach.
Producenci szukaj\u0105 innowacyjnych rozwi\u0105za\u0144, wprowadzaj\u0105c np. kody QR, kt\u00f3re prowadz\u0105 na stron\u0119 z informacj\u0105 o tym, jak post\u0105pi\u0107 z opakowaniem.
– Obserwujemy, \u017ce wielu konsument\u00f3w zniech\u0119ci\u0142o si\u0119 do kod\u00f3w QR, kt\u00f3re prowadz\u0105 do nieaktualnych albo niedzia\u0142aj\u0105cych stron. Poza tym cz\u0119\u015b\u0107 konsument\u00f3w nadal napotyka trudno\u015bci zwi\u0105zane obs\u0142ug\u0105 telefon\u00f3w kom\u00f3rkowych lub ma ograniczony dost\u0119p do Internetu, dlatego dla nich to rozwi\u0105zanie mo\u017ce nie by\u0107 atrakcyjne ani u\u017cyteczne. Niemniej dobrze wykorzystane kody QR przekazuj\u0105ce adekwatne, aktualne i ciekawe informacje mog\u0105 by\u0107 interesuj\u0105cym i atrakcyjnym narz\u0119dziem komunikacji z konsumentami, a obserwuj\u0105c projekt PPWR mam nadziej\u0119, \u017ce wr\u00f3c\u0105 na rynek w nowej ods\u0142onie i z nowymi funkcjonalno\u015bciami\u2013 ocenia dr in\u017c. Karolina Wiszumirska.
Istotna jest czytelno\u015b\u0107, rzetelno\u015b\u0107, zrozumia\u0142o\u015b\u0107 i przydatno\u015b\u0107 informacji podawanych na opakowaniu. Stwierdzenia firm powinny by\u0107 jasne, prawdziwe i uzasadnione, poniewa\u017c nawet wtedy, gdy b\u0142\u0119dy nie s\u0105 efektem z\u0142ej woli, wprowadzanie konsument\u00f3w w b\u0142\u0105d podlega sankcjom prawnym. Greenwashing mo\u017ce przybiera\u0107 r\u00f3\u017cn\u0105 form\u0119: od podawania twierdze\u0144 niejasnych (\u201eprzyjazny dla \u015brodowiska\u201d, \u201ezielony\u201d, \u201enaturalny\u201d) lub takich, kt\u00f3rych nie mo\u017cna zweryfikowa\u0107, przez podawanie korzystniejszych ni\u017c w rzeczywisto\u015bci informacji na temat wp\u0142ywu na \u015brodowisko, podawanie informacji nieistotnych lub po prostu fa\u0142szywych.
Jak unikn\u0105\u0107 podejrzenia o greenwashing? Najlepiej korzystaj\u0105c z rzetelnych \u017ar\u00f3de\u0142 wiedzy na temat znakowania opakowa\u0144.
Na zapotrzebowanie firm w tym zakresie odpowiada stowarzyszenie NATUREEF, kt\u00f3re opr\u00f3cz wydania Przewodnika organizuje webinaria oraz zamkni\u0119te szkolenia na ten temat. Najbli\u017csz\u0105 okazj\u0105 do jego zg\u0142\u0119bienia b\u0119dzie webinarium NATUREEF, podczas kt\u00f3rego wyst\u0105pi\u0105 ekspertki stowarzyszenia: Karolina Wiszumirska, Patrycja Wojciechowska oraz mec. Ewa Badowska-Domaga\u0142a, a tak\u017ce przedstawiciele firm zrzeszonych w NATUREEF.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

Stowarzyszenie NATUREEF<\/strong><\/em>
ul. Cyfrowa 6<\/strong><\/em>
71-441 Szczecin<\/strong><\/em>
www.natureef.pl<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n

<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pomijanie danych, niejasne, niejednoznaczne lub wr\u0119cz fa\u0142szywe twierdzenia \u2013 lista grzech\u00f3w firm, kt\u00f3re dopuszczaj\u0105 si\u0119 greenwashingu zamieszczaj\u0105c informacje na opakowaniach swoich produkt\u00f3w jest d\u0142uga, jednak\u017ce nie musz\u0105 one wynika\u0107 ze z\u0142ej woli i pr\u00f3by umy\u015blnego wprowadzania w b\u0142\u0105d. Znakowanie opakowa\u0144, w tym umieszczanie informacji o charakterze \u015brodowiskowym, jest skomplikowanym zagadnieniem i \u0142atwo tu o niejasno\u015bci oraz b\u0142\u0119dy. […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6463,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","footnotes":""},"categories":[32,79,35],"tags":[532],"class_list":["post-6462","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-mieso","category-technologia","tag-znakowanie-opakowan-to-sztuka"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6462","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6462"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6462\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6466,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6462\/revisions\/6466"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6463"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6462"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6462"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6462"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}