{"id":5912,"date":"2023-05-15T09:11:00","date_gmt":"2023-05-15T07:11:00","guid":{"rendered":"https:\/\/foodplace.pl\/?p=5912"},"modified":"2023-05-14T22:42:10","modified_gmt":"2023-05-14T20:42:10","slug":"czy-dostepne-on-line-narzedzia-do-prognozowania-w-mikrobiologii-zywnosci-sa-wiarygodne","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/czy-dostepne-on-line-narzedzia-do-prognozowania-w-mikrobiologii-zywnosci-sa-wiarygodne\/","title":{"rendered":"Czy dost\u0119pne on-line narz\u0119dzia do prognozowania w mikrobiologii \u017cywno\u015bci s\u0105 wiarygodne"},"content":{"rendered":"

Jednym z wa\u017cniejszych czynnik\u00f3w rozwini\u0119cia si\u0119 prognozowania mikrobiologicznego w latach 80-tych XX by\u0142o pojawienie si\u0119 wydajnych technologii komputerowych. Oznacza\u0142o to zwi\u0119kszenie mocy obliczeniowej komputer\u00f3w co z kolei umo\u017cliwi\u0142o wykonanie z\u0142o\u017conych oblicze\u0144 koniecznych do pracy wieloiteracyjnych algorytm\u00f3w szacuj\u0105cych parametry funkcji. W ten spos\u00f3b interfejs programu sta\u0142 si\u0119 pomostem pomi\u0119dzy umiej\u0119tno\u015bciami i wiedz\u0105 cz\u0142owieka a zasobami informacyjnymi \u201ezaszytymi\u201d w danych \u017ar\u00f3d\u0142owych.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Programy komputerowe wizualizuj\u0105 dane pierwotne (empiryczne), zebrane w laboratorium i wykorzystane do opracowania modelu. Pionierskim programem tego rodzaju, kt\u00f3ry pojawi\u0142 si\u0119 w wersji v. 1.0 w latach 90-tych ubieg\u0142ego stulecia, by\u0142 Pathogen Modeling Program (PMP). Opracowany zosta\u0142 przez dwa Departamenty Rolnictwa Stan\u00f3w Zjednoczonych (USDA): Agricultural Research Service i Eastern Regional Research Center (ERRC). Jest to najstarsze opracowanie wykorzystuj\u0105ce jako podstaw\u0119 mikrobiologi\u0119 i modele predyktywne. Od 1990 roku PMP by\u0142 rozpowszechniany w r\u00f3\u017cnych formach: od pojedynczych arkuszy kalkulacyjnych, program\u00f3w dost\u0119pnych komercyjnie, do samodzielnych program\u00f3w dost\u0119pnych w Internecie nieodp\u0142atnie. Podstawowym zastrze\u017ceniem do PMP jest nadal fakt, \u017ce dane s\u0142u\u017c\u0105ce do opracowania modeli pochodz\u0105 z hodowli drobnoustroj\u00f3w prowadzonych na p\u0142ynnych po\u017cywkach mikrobiologicznych. Oznacza to, \u017ce w z\u0142o\u017conym uk\u0142adzie jakim jest \u017cywno\u015b\u0107 te same drobnoustroje b\u0119d\u0105 odpowiada\u0142y (ros\u0142y, zamiera\u0142y, wytwarza\u0142y przetrwalniki, toksyny, bakteriocyny etc.) inaczej ni\u017c w p\u0142ynnej po\u017cywce mikrobiologicznej.<\/p>\n\n\n\n


Chocia\u017c pierwsze dost\u0119pne wersje program\u00f3w do prognozowania w\u00a0mikrobiologii by\u0142y samodzielnymi narz\u0119dziami, obecnie dominuj\u0105 wersje program\u00f3w on-line dost\u0119pne dla wszystkich i wsz\u0119dzie za po\u015brednictwem sieci Internet (tabela). Niew\u0105tpliwie jest to du\u017cy krok poczyniony w stron\u0119 dost\u0119pu do efekt\u00f3w prognozowania mikrobiologicznego. Bazy danych zbieraj\u0105 opracowane w r\u00f3\u017cnym czasie, przez r\u00f3\u017cnych autor\u00f3w modele prognozuj\u0105ce zachowanie drobnoustroj\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n


Jako\u015b\u0107 i u\u017cyteczno\u015b\u0107 modelu zale\u017cy w najwi\u0119kszym stopniu od danych empirycznych, kt\u00f3re pos\u0142u\u017cy\u0142y do jego opracowania oraz cech produktu i \u015brodowiska jakie wzi\u0119to pod uwag\u0119 w do\u015bwiadczeniu kt\u00f3rego celem jest zebranie danych mikrobiologicznych. W tym kontek\u015bcie korzystaj\u0105c z gotowego, dost\u0119pnego w bazie modelu nale\u017cy szuka\u0107 informacji \u017ar\u00f3d\u0142owych odpowiadaj\u0105cych na pytanie czy mo\u017cemy zastosowa\u0107 wyniki uzyskanych prognoz bezpo\u015brednio i czy b\u0119d\u0105 one wa\u017cne w przypadku naszego produktu. Po weryfikacji informacji o pochodzeniu modelu np. dzi\u0119ki odnalezieniu publikacji \u017ar\u00f3d\u0142owej, mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107, \u017ce model powsta\u0142 kilka czy nawet kilkadziesi\u0105t lat wcze\u015bniej, a dane \u017ar\u00f3d\u0142owe do jego opracowania pochodzi\u0142y z produktu pochodz\u0105cego z innej strefy klimatycznej. W praktyce oznacza to, \u017ce najprawdopodobniej poziom zanieczyszczenia pocz\u0105tkowego produktu w przesz\u0142o\u015bci by\u0142 istotnie wy\u017cszy, a ekologia mikroorganizm\u00f3w nie przystaje do naszego produktu z powodu panuj\u0105cych generalnie w regionie wy\u017cszych temperatur, co oznacza inn\u0105 mikroflor\u0119 natywnie wyst\u0119puj\u0105c\u0105 w produkcie.<\/p>\n\n\n\n


Walidacja modelu to kolejny aspekt na jaki nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 korzystaj\u0105c z narz\u0119dzi dost\u0119pnych on-line. Opracowanie modelu matematycznego obejmuje cztery etapy post\u0119powania: planowanie; zbieranie i analiza danych; opis matematyczny i walidacja modelu. W przypadku dost\u0119pnych on-line narz\u0119dzi najwa\u017cniejsze jest sprawdzenie czy model, z\u00a0kt\u00f3rego korzystamy zosta\u0142 zwalidowany. Niekt\u00f3re programy jak PMP same informuj\u0105 u\u017cytkownika o tym fakcie i dopiero po zaakceptowaniu informacji o rodzaju opracowanych modeli pozwalaj\u0105 na dost\u0119p. Walidacja oznacza sprawdzenie, niezale\u017cn\u0105 metod\u0105, wiarygodno\u015bci uzyskiwanych wynik\u00f3w prognoz. Walidacja mo\u017ce by\u0107 prowadzona metodami zewn\u0119trznymi, wewn\u0119trznymi lub przynajmniej poprzez graficzn\u0105 interpretacj\u0119 prognozowanych vs do\u015bwiadczalnych danych. Je\u015bli chcemy wykorzysta\u0107 informacje na temat wsp\u00f3\u0142czynnika tempa wzrostu czy d\u0142ugo\u015bci trwania lagfazy, kt\u00f3re prognozuje model dost\u0119pny w internetowym programie lub bazie np. do nadania terminu przydatno\u015bci\/daty minimalnej trwa\u0142o\u015bci nale\u017cy zawsze sprawdzi\u0107 kiedy i jak\u0105 metod\u0105 ten model zosta\u0142 zwalidowany. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 narz\u0119dzi dost\u0119pnych w internecie nie posiada walidowanych modeli prognostycznych co sprawia, \u017ce udost\u0119pniane rozwi\u0105zania maj\u0105 charakter pogl\u0105dowy i edukacyjny a proponowane wyniki wymagaj\u0105 weryfikacji przez u\u017cytkownika. W przypadku korzystania z modelu opracowanego na podstawie danych pochodz\u0105cych z matrycy \u017cywno\u015bciowej ograniczeniem jest brak mo\u017cliwo\u015bci odtworzenia informacji o recepturze produktu, technologii itd. zatem prognozowanie ma charakter orientacyjny i pogl\u0105dowy. Dodatkowym ograniczeniem w korzystaniu z tego typu opracowa\u0144 mo\u017ce te\u017c bariera j\u0119zykowa w nomenklaturze mikrobiologicznej i matematyczno-statystycznej.
Rozwi\u0105zaniem jest opracowanie w\u0142asnego modelu prognozuj\u0105cego wzrost\/inaktywacj\u0119\/prze\u017cywalno\u015b\u0107 mikroflory natywnej produktu. Mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c uzyska\u0107 informacj\u0119 dotycz\u0105c\u0105 charakterystyki potencjalnego patogenu gdyby ten znalaz\u0142 si\u0119 w produkcie (challenge test). Informacje dostarczone przez model pozwalaj\u0105 uzyska\u0107 ilo\u015bciowe informacje o stanie mikrobiologicznym produktu w ka\u017cdym dniu, a nawet godzinie obecno\u015bci produktu w \u0142a\u0144cuchu dostaw. \u0141atwo na ich podstawie udokumentowa\u0107 nadany TPS, oceni\u0107 bezpiecze\u0144stwo, oszacowa\u0107 ryzyka mikrobiologiczne. Powy\u017csze informacje poprawiaj\u0105: racjonalizacj\u0119 podejmowanych decyzji dotycz\u0105cych zarz\u0105dzania bezpiecze\u0144stwem produkt\u00f3w w organizacji, wizualizacj\u0119 negocjacji reklamacji, ograniczenie strat na etapie \u0142a\u0144cucha dostaw oraz marnotrawstwa na etapie gospodarstw domowych dzi\u0119ki precyzyjnie oszacowanemu terminowi przydatno\u015bci do spo\u017cycia.<\/p>\n\n\n\n

Literatura dost\u0119pna w redakcji
dr in\u017c. El\u017cbieta Rosiak<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Publikacja jest chroniona prawem autorskim.<\/em>
Przedruk tylko za pisemn\u0105 zgod\u0105 wydawcy serwisu.<\/em><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jednym z wa\u017cniejszych czynnik\u00f3w rozwini\u0119cia si\u0119 prognozowania mikrobiologicznego w latach 80-tych XX by\u0142o pojawienie si\u0119 wydajnych technologii komputerowych. Oznacza\u0142o to zwi\u0119kszenie mocy obliczeniowej komputer\u00f3w co z kolei umo\u017cliwi\u0142o wykonanie z\u0142o\u017conych oblicze\u0144 koniecznych do pracy wieloiteracyjnych algorytm\u00f3w szacuj\u0105cych parametry funkcji. W ten spos\u00f3b interfejs programu sta\u0142 si\u0119 pomostem pomi\u0119dzy umiej\u0119tno\u015bciami i wiedz\u0105 cz\u0142owieka a zasobami informacyjnymi […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5914,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","footnotes":""},"categories":[32,125,35],"tags":[406],"class_list":["post-5912","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-food-safety","category-technologia","tag-czy-dostepne-on-line-narzedzia-do-prognozowania-w-mikrobiologii-zywnosci-sa-wiarygodne"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5912","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5912"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5912\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5915,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5912\/revisions\/5915"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5914"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5912"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5912"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/foodplace.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5912"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}